Die spreekwoordelike “Afrika-tyd”is verby. Dit is tyd om in te val by ‘n versnelde wêreld.
Terwyl die Presidensie Maandag die aanstelling van ambassadeur Vivianne Fock Tave as die nuwe Seychelle-ambassadeur by die Verenigde Nasies in New York aangekondig het, verskerp vennote in die Regering van Nasionale Eenheid (GNU) oproepe dat president Cyril Ramaphosa dringend ‘n ambassadeur in die Verenigde State aanstel.
Dit kom dae voor die implementering van 30%-tariewe op Suid-Afrikaanse produkte wat na die VSA uitgevoer word, wat deur president Donald Trump se administrasie ingestel is.
Suid-Afrika is sedert Maart sonder ‘n ambassadeur in die VSA toe Ebrahim Rasool uit die VSA geskors is oor kommentaar wat as ‘n aanval op die Trump-administrasie beskou word.
In reaksie hierop het Ramaphosa Mcebisi Jonas as ‘n spesiale gesant aangestel.
Die DA het egter onthul dat die Amerikaanse regering Jonas in Mei ‘n diplomatieke visum geweier het en die Presidensie meegedeel het dat hy nie as Suid-Afrika se amptelike gespreksvennoot erken sou word nie.
Jonas en Rasool word albei as Trump se teenstanders beskou nadat hulle hom by twee verskillende geleenthede gekritiseer het.
Teen middel Maart 2025 het die Trump-administrasie Rasool as Suid-Afrika se ambassadeur in die VSA geskors, na sy kritiese kommentaar oor die Amerikaanse regering tydens ‘n webinaar.
Rasool het die “Make America Great Again”-beweging gekarakteriseer as deels ‘n reaksie op “‘n supremacistiese instink” en verwagte demografiese veranderinge in die VSA, spesifiek die geprojekteerde afname van die wit bevolking tot minderheidstatus.
Die Amerikaanse minister van buitelandse sake, Marco Rubio, het Rasool in die openbaar veroordeel as ‘n “ras-aanvallende politikus wat Amerika haat” en hom persona non grata verklaar.
In 2020 het Jonas na Trump verwys as “‘n rassistiese, homofobiese en narsistiese regsgesinde”, wat weer na vore gekom het na sy aanstelling as spesiale gesant in die VSA.
Hierdie uitsluiting van die twee amptenare het saamgeval met toenemende spanning tussen die VSA en Suid-Afrika, aangevuur deur die VSA se afkeuring van Suid-Afrika se regstappe teen Israel by die Internasionale Hof van Justisie en die VSA se vries van hulp aan Suid-Afrika.
Die sekretaris-generaal van die GOOD Party, Brett Herron, het die noodsaaklikheid beklemtoon dat Ramaphosa die nasie in sy vertroue moet neem en burgers oor die Washington-strategie moet op hoogte hou.
“Ramaphosa moet die nasie oor die Washington-strategie op hoogte hou. President Cyril Ramaphosa is die nasie ‘n opdatering oor vordering verskuldig… met die nasie se diplomatieke verhouding met die VSA,” het Herron gesê.
Nog ‘n GNU-vennoot, die IVP, het tydens ‘n media-inligtingsessie Maandag Ramaphosa ook aangespoor om ‘n ambassadeur as ‘n prioriteit aan te stel.
IVP se nasionale woordvoerder, Mkhuleko Hlengwa, het gesê die party verwag dat die president die ambassadeur dringend sal aanstel, gegewe die diplomatieke uitval tussen die twee lande.
Hy het verder gesê dat dringendheid ook nodig is omdat Suid-Afrika die G20-presidentskap aan die VSA sal oorhandig.
Die woordvoerder van die Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking (DIRCO), Chrispin Phiri, het vrae na die Presidensie verwys.
Die woordvoerder van die Presidensie, Vincent Magwenya, het egter nie gereageer op vrae oor die status van die aanstelling van ‘n ambassadeur nie.
Verlede week was die Presidensie en die DA in ‘n woordestryd gewikkel nadat die DA onthul het dat, ten spyte daarvan dat hulle bewus was van die VSA se verwerping van Jonas se geloofsbriewe, die Presidensie hom steeds as die spesiale gesant na Noord-Amerika voorgestel het.
“Die Verenigde State van Amerika het Mcebisi Jonas in Mei vanjaar ‘n diplomatieke visum geweier. Die Amerikaanse regering het Jonas se geloofsbriewe formeel verwerp…,” het die DA aanvanklik gesê.
In reaksie hierop waarsku die Presidensie teen die behandeling van DA-disinligting oor internasionale betrekkinge as amptelike regeringsbeleid.
“Spesiale gesante lewer nie geloofsbriewe nie, en mnr. Jonas se rol, hoewel hy die DTIC (Departement van Handel, Nywerheid en Mededinging) en DIRCO in handelsonderhandelinge en diplomatieke betrekkinge ondersteun, vervang hulle nie. Hy het gehelp met die ontwikkeling van handelsvoorstelle en die herstel van diplomatieke bande.
“President Ramaphosa het mnr. Jonas nie dringend versoek om die VSA te besoek nie as gevolg van voortgesette prosesse en onlangse kontak met President Trump. Die Presidensie is bekommerd oor die DA se volgehoue veldtog teen Suid-Afrika se nasionale belang, wat voortspruit uit hul ideologiese besoek aan die VSA vroeër vanjaar.” Die DA probeer om ‘n buitelandse staat te gebruik om nasionale beleide te verander en buit kritieke betrokkenhede uit om te protesteer teen President Ramaphosa se verwydering van mnr. Andrew Whitfield,” het Magwenya gesê.
Hy het verder gesê die DA se beledigings teen ander nasies en internasionale organisasies benadeel Suid-Afrika se internasionale betrekkinge en kan ‘n negatiewe impak hê op besighede en lewensonderhoud wat afhanklik is van globale handel.
Die dreigende 30%-tariewe op Suid-Afrikaanse uitvoere na die VSA, wat na verwagting volgende maand in werking sal tree, hou beduidende uitdagings vir Suid-Afrika se ekonomie in.
Daarbenewens is Suid-Afrika op die punt om sy status as die Wet op Afrika se Groei en Geleenthede (AGOA) te verloor wanneer dit vanjaar verval.
AGOA maak ekonomiese groei en ontwikkeling in Afrika suid van die Sahara moontlik.
Die betekenis van die woord “dringend” blyk nog steeds die regering van Suid-Afrika te ontwyk.
