Brandstofherwinningsdata vir die einde van die tweede week in Oktober toon dat Suid-Afrikaanse motoriste op koers is vir groter petrol- en dieselprysverlagings volgende maand.
Volgens die jongste data van die Sentrale Energiefonds (SEF) het die herstel in brandstofpryse sterk in motoriste se guns gekantel vanaf die vroeë sterk begin verlede week.
Die oorverhaling vir petrolpryse aan die begin van die maand het gegroei tot tussen 55 en 57 sent per liter.
Die klein oorverhaling vir diesel aan die begin van die maand het aansienlik gegroei tot 21 sent per liter.
Nog ‘n positiewe wending in herwinnings is vir paraffien vir gloeilampe, wat die maand begin het met ‘n klein onderherwinning (in lyn vir ‘n prysverhoging) en nou na ‘n oorherwinning beweeg het.
Hier is die geprojekteerde prysveranderinge aan die begin van die maand:
Petrol 93: afname van 42 sent per liter
Petrol 95: afname van 38 sent per liter
Diesel 0.05% (groothandel): afname van 6 sent per liter
Diesel 0.005% (groothandel): afname van 4 sent per liter
Verligtende paraffien: toename van 3 sent per liter
Die hoofdryfveer agter die oorherwinnings is die laer wêreldwye olieprys, wat steeds onder $65 per vat gevestig het.
Dit volg op wisselvalligheid, hoewel in ‘n noue reeks, in September, waar pryse tussen $66 en $69 per vat gewissel het.
Volgens Bloomberg se ontleding van die mark het oliepryse hul grootste daling in ‘n week gesien op grond van versigtige optimisme rondom die verligting van spanning in die Midde-Ooste en die vooruitsigte vir aanbod.
Israel het hierdie week ‘n raamwerk goedgekeur wat hoofsaaklik gegrond is op die terugkeer van die oorlewende gevangens wat op 7 Oktober reeds twee jaar onder haglike omstandighede deur Hamas gyselaar gehou word, asook die lyke van dié wat gesterf het of wat reeds dood was toe hulle deur Hamas uit Israel verwyder is. Israel sal gevangenes aan Hamas oorgee wanneer die ruiling hoogs waarskynlik Maandag, 13 Oktober sal plaasvind. Dt word gesien as ‘n groot stap vorentoe vir ‘n vredesooreenkoms.
Die vyandelikhede het die Midde-Ooste gedestabiliseer, en vordering na ‘n vredesooreenkoms kan die oorblywende oorlogspremie uit pryse sif, het Bloomberg gesê.
Dit kom net terwyl die mark onder druk staan van ‘n dreigende surplus tot die einde van die jaar, waar OPEC+-lande ooreengekom het om produksiekwotas weer te verhoog om markaandeel terug te eis.
Die kombinasie van gebeure het oliepryse laer gestootwat tans verhandel teen $64.80 per vat, en lei tot ‘n oorherwinning van ongeveer 7 sent per liter vir diesel en 43 sent per liter vir petrol.
Die ander hoofdryfveer van die oorherwinnings is die sterker rand, wat hierdie week ‘n 12-maande beste teen R17.12/$ gedruk het.
Terwyl die geldeenheid Vrydag tot ongeveer R17.20/$ verswak het, bly die plaaslike eenheid in ‘n baie sterker posisie teenoor die dollar as verlede maand.
Die rand het ook vanjaar oor die algemeen teenoor die dollar gestyg, nadat dit begin het by R18.82/$, en met 8.7% teenoor sy huidige vlakke gestyg het.
Dit het gekom teen die agtergrond van verhoogde wêreldwye onsekerheid as gevolg van die Trump-handelsoorloë, geopolitieke konflikte in die Midde-Ooste en Europa, en plaaslike politiek en ekonomiese terugslae.
Ekonome het egter opgemerk dat die rand se sterkte nie noodwendig te wyte is aan enigiets positiefs wat in Suid-Afrika gebeur nie, maar eerder as gevolg van algehele dollar-swakheid.
Ook, in die konteks van die breër dollar-depresiasie vanjaar (ongeveer 13%), stem die rand se winste teenoor die dollar nie heeltemal ooreen op ‘n netto basis nie.
Soos Investec se hoofekonoom, Annabel Bishop, opgemerk het: “Die Amerikaanse dollar het vanjaar met meer verswak as wat die rand daarteen versterk het.”
Sy het bygevoeg dat die rand, op ‘n handelsgeweegde basis, onveranderd is sedert die begin van die jaar, met een van die belangrikste bydraes van die rand om ingevoerde inflasie van brandstof- en landbouvoedselpryse te demp.
Die rand het ook onveranderd of swakker verhandel teenoor ander groot geldeenhede, wat wys waar die ware balans lê.
Nietemin, met olie- en petroleumtransaksies wat in dollars plaasvind, is dit die wisselkoers wat vir motoriste tel.
Die sterker rand voeg ongeveer 14 sent per liter by tot die oorherwinning vir petrol en diesel.
