“Die Cullinan-naam moet verander,” het Maluleka geëis.
Die onlangse besluit deur die Gautengse regering om R52,5 miljoen aan ‘n 180ha-eiendom in Cullinan te bestee, oënskynlik om Mamelodi-inwoners te hervestig, het woede ontketen onder geaffekteerde inwoners en diegene wat toegewy is aan die bewaring van die omgewing en sy kulturele erfenis.
Aaron Maluleke, MMC vir Menslike Nedersettings, het tydens die laaste raadsvergadering op 28 November verklaar dat sekere kulture hul sienings op ander afdwing, wat dui op ‘n minagting vir die historiese en kulturele betekenis wat die Cullinan-gebied beliggaam.
“Die Cullinan-naam moet verander,” het Maluleka geëis.
Hy het sy mening uitgespreek dat die naam Cullinan self deurtrek is van omstredenheid.
“Thomas Cullinan, ‘n Engelse migrant het die land uitgebuit vir sy diamantrykdom en generasies van verarmde mense agtergelaat.”
Volgens Anton Pelser, ‘n argeologie-konsultant wat die terrein twee weke gelede besoek het, is die Mahlangu-gesin se noukeurig onderhoude begraafplase ‘n voorbeeld van die diep kulturele bande met hierdie land.
“Hulle dien as aangrypende herinneringe aan die lewens, stryd en stories wat die geskiedenis gevorm het.”
Die bevindinge deur Pelser, wat historiese strukture opgegrawe het wat voor 1910 gedateer het, lê die dringendheid van hierdie situasie bloot.
Wyk 100 raadslid Johannes Bekker het gesê hierdie skuif is nie net ‘n onlogiese oefening nie; dit is ‘n belediging vir die gedeelde geskiedenis, en dit weerspieël ‘n vyandige neiging om misleide stedelike uitbreiding te prioritiseer bo eerbied vir die diepgaande nalatenskap wat in die land ingebed is.
Bekker, ‘n kampvegter vir die behoud van kulture, het gesê die voorgestelde verwaarlosing van byna 200 ongemerkte grafte en verskeie historiese strukture wat binne hierdie gebied lê, wat nie bloot oorblyfsels van die verlede is nie, is kommerwekkend.
“Dit is heilige ruimtes wat respek en waardige herinnering verdien.”
Bekker het gesê die beplande sloping van hierdie historiese terreine onder die dekmantel van vooruitgang is nie net dwaas nie – dit is ‘n verraad aan enige voorvader en ‘n ernstige skending van sosiale waarde.
“Hoe kan ons miljoene rande rasioneel belê in ’n projek wat met katastrofiese kultuurverlies flankeer? Die besluit om voort te gaan, ongeag hierdie onthullings, dui op ‘n diepgaande etiese bankrotskap—’n besluit wat gemotiveer word deur korttermynwinste eerder as langtermynintegriteit,” het Bekker gereageer.
“Die Cullinan-gebied verteenwoordig meer as ‘n stuk grond; dit beliggaam eeue se geskiedenis, kultuur en opoffering. Laat ons nie die geslag wees wat ons erfenis vertrap onder die gewig van hebsug nie. Laat ons ons eerder daartoe verbind om hierdie heilige ruimtes te bewaar, om te verseker dat toekomstige geslagte ’n nalatenskap ryk aan geskiedenis erf eerder as een van uitwissing en verlies.”
Hierdie situasie is deurtrek van bitter ironie; in die strewe na verstedeliking, loop die regering die risiko om ‘n nalatenskap agter te laat wat vergelykbaar is met die tragiese verwaarlosing wat by Pelgrimsrus waargeneem is.
Voorspraakgroepe, inwoners en omgewingsbewustes verenig in ‘n dawerende oproep tot aksie en eis dat die Stad Tshwane se burgemeesterspan hierdie planne onmiddellik staak.
“Die argument van staatsamptenare dat sulke ontwikkeling ekonomiese groei bevorder en werk skep, is inherent gebrekkig. Dit veronderstel dat moderniteit en vooruitgang slegs ten koste van erfenis kan floreer,” het Karen Yssel, Cullinan GPF-voorsitter, gesê.
Ridge Times
