Is misdaad en kriminele die enigstes wat floreer te midde wat ineenstortings?
Suid-Afrikaners wat daarvan hou om winkelsentrums te besoek, word gewaarsku dat misdadigers toenemend voertuie teiken wat by hierdie sentrums geparkeer is.
Privaat sekuriteitsmaatskappye en die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) het alarm gemaak oor ‘n toename in motordiefstalle wat afstandbeheertoestelle behels.
In Pretoria het die sekuriteitsfirma Bull Security ‘n merkbare toename in hierdie voorvalle aangemeld, veral in die oostelike dele van die stad, soos Mooikloof.
Afstandbeheer is ‘n metode waar misdadigers die sein tussen ‘n motoreienaar se afstandbeheer en hul voertuig blokkeer, wat verhoed dat die motor sluit.
Bull Security-woordvoerder, French Jooste, het verduidelik dat diewe tipies in winkelsentrumparkeerareas wag en die sein blokkeer wanneer die bestuurder wegstap.
Dit laat die voertuig ontsluit en i daardeur kwesbaar vir diefstal, dikwels sonder dat die eienaar dit eers besef. “Die toestel wat gebruik word om die sein te blokkeer, kan so eenvoudig soos ‘n hekafstandbeheerder of meer gevorderd wees,” het Jooste gesê.
“As gevolg van die seininmenging, sal jou motor nie sluit nie, en as jy nie kyk nie, sal jy wegstap en dink dis veilig.”
Hy het bestuurders aangeraai om altyd handmatig te kontroleer dat hul deure en kattebak gesluit is voordat hulle hul voertuig verlaat en om nooit waardevolle items sigbaar binne te laat nie.
Jooste het ook die belangrikheid beklemtoon van parkering in sigbare, besige areas en verkieslik dié wat deur CCTV gemonitor word, om misdadigers af te skrik.
Hy het bygevoeg dat as bestuurders probleme opmerk met die sluiting van hul voertuie, hulle dit onmiddellik by die sekuriteit op die perseel moet aanmeld.
Aan die einde van 2024 was ‘n parlementslid (LP) ‘n slagoffer van hierdie toename in voertuigdiefstalle uit winkelsentrums.
‘n Motor ter waarde van R4 miljoen wat aan die LP behoort het, is uit Menlyn Mall in Pretoria gesteel. Gelukkig is die voertuig buite Polokwane teruggevind voordat dit na Zimbabwe gesmokkel kon word.
Versekeringsmaatskappye en die SAPD het albei gesê hulle is bewus van die teiken van hoëwaardevoertuie in winkelsentrumparkeerterreine.
Volgens die SAPD is georganiseerde sindikate swaar betrokke by hierdie misdade, wat beide diefstal en kaping insluit.
Hul jongste statistieke toon dat meer as 7 700 voertuigdiefstalle en meer as 4 800 kapings in die laaste drie maande van 2024 plaasgevind het – ‘n gemiddeld van 140 voorvalle per dag.
Alhoewel nie almal by winkelsentrums plaasvind nie, sluit brandpunte groter stedelike gebiede in Gauteng, die Wes-Kaap en KwaZulu-Natal in.
Tracker se hoofbedryfsbeampte, Duma Ngcobo, het bevestig dat winkelsentrums steeds sleutelbrandpunte vir voertuigmisdade is.
Hy het beklemtoon dat kapings op Vrydae tussen 15:00 en 22:00 ‘n hoogtepunt bereik, terwyl motordiefstalle die algemeenste op Saterdae van 11:00 tot 15:00 voorkom.
Sindikate in Botswana, Mosambiek, Namibië, Zimbabwe en plaaslike kapwinkels is die primêre verbruikers van gesteelde voertuie uit Suid-Afrika.
Volgens kenners soos die sekuriteitsfirma Fidelity Group en Cartrack word die motors óf vir onderdele uitmekaar gehaal óf na buurlande gesmokkel.
Die vraag word gedryf deur ekonomiese probleme, beide plaaslik en in die buiteland, waar die hoë koste van oorspronklike voertuigonderdele goedkoper, dikwels onwettige, alternatiewe aantrekliker maak.
Gewilde modelle soos die Toyota Hilux, Fortuner, Corolla Cross en RAV4 is gereelde teikens, as gevolg van hul duursame enjins en vermoë om rowwe terrein te hanteer.
So onlangs as Donderdag 15 Mei het lede van die Provinsiale Anti-Smokkelspan in Limpopo ‘n gesteelde voertuig uit Suid-Afrika onderskep.
Die span het opgemerk dat hulle ‘n vermoedelik gesteelde wit Toyota Corolla Cross-voertuig onderskep het wat bedoel was om na naburige Zimbabwe gesmokkel te word.
Fidelity Services Group het opgemerk dat ongeveer 30% van gekaapte voertuie oor die land se grense gesmokkel word en teen laer pryse in armer lande verkoop word, waar nuwe motors onbekostigbaar is.
Volgens Cartrack sluit die gewilde smokkelroetes wat deur misdadigers gebruik word, in:
Deur Sikwane in Noordwes vir Botswana, verskeie punte in KwaZulu-Natal en Mpumalanga vir Mosambiek, en Vioolsdrift in die Noord-Kaap vir Namibië, en oor die Limpoporivier – soms per donkiekar – vir Zimbabwe.
In een uiterste geval het sindikate in die noorde van KZN tydelike staalbrûe gebou om gesteelde voertuie oor versperrings te skuif.
Sodra hulle oor die grens is, word voertuie met vals nommerplate toegerus en dikwels deur Zambië herlei, ‘n belangrike sentrum vir smokkelary danksy sy sentrale ligging en gedeelde grense met agt ander lande.
In reaksie hierop het Suid-Afrikaanse owerhede pogings verskerp om smokkelary te bekamp. In KZN het konstruksie van ‘n lank uitgestelde 25 kilometer lange betonversperring langs die Mosambiek-grens in fases begin.
Teen laat 2024 was net meer as 7 kilometer van die eerste gedeelte voltooi. Selfs hierdie gedeeltelike voltooiing het voertuigsmokkelary verminder, met maandelikse oorgrens diefstalle wat merkbaar gedaal het.
Business Tech
