Vier laerskoolonderwysers, vier algemene assistente en een voedselhanteerder se rekords is gevind – is daar meer wat nooit vervolg is nie?
Politici in die Gautengse wetgewer is verstom gelaat nadat hulle ontdek het dat nege werknemers van die Gautengse departement van onderwys (GDO) werk in die departement kon kry met kriminele rekords wat verband hou met seksuele misdrywe.
Demokratiese Alliansie (DA) lid van die provinsiale wetgewer (LPW), Micheal Waters, het gesê dit is op 7 November in ‘n voorlegging aan die portefeuljekomitee oor onderwys onthul.
Hy het gesê die voorlegging het aan die lig gebring dat uit die 86 367 werknemers in Gautengse openbare skole, 8 782, of 10,2%, teen die Nasionale Register vir Seksuele Misdrywe (NRSO) gekeur is.
Diegene wat met skuldigbevindings gevind is, sluit in vier laerskoolonderwysers, vier algemene assistente en een voedselhanteerder.
“Die ontdekking dat nege skoolwerknemers vooraf veroordelings vir seksuele misdrywe het, is kommerwekkend en bevestig dat ons skole ver van veilig is,” het hy gesê.
“Hierdie situasie dui ook daarop dat daar meer seksuele oortreders in ons skole kan wees wat met ons leerders omgaan as gevolg van die GDO se versuim om keuring te prioritiseer,” het hy bygevoeg.
Die aanbieding het aan die lig gebring dat slegs 33 251 van die 86 367 (GDE) werknemers aan die opdrag voldoen het om hul besonderhede (insluitend vingerafdrukke) vir keuring in te dien.
“Uit hierdie is slegs 13 386 by die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SSPD) ingedien vir ‘n SAPS69i-verslag.
“Hierdie verslag is ‘n stelselgegenereerde dokument van SAPD wat aandui of die aansoeker skuldigbevindings of hangende sake het,” het hy gesê.
Hy het egter gesê die lid van die uitvoerende raad vir onderwys moet voor die portefeuljekomitee verskyn om te verduidelik watter stappe die departement doen om kinders teen seksuele roofdiere te beskerm.
“As die volgende stap sal die DA ruk op die die GDO om die departement van justisie te betrek om werknemers teen die NRSO te ondersoek en sertifikate uit te reik,” het hy gesê.
Die druk op die GDO behoort van so ‘n aard te wees dat sake wat onder die mat gevee is, welwetend dat kriminele klagtes teen onderwysers aanhangig gemaak is, aan die lig gebring kan word. Die distrikte moet ondersoek word, want daar is senior mense wat kennis dra van misdade en ‘n blinde oog draai om kinders te beskerm. Die spreekwoord sê “die heler is so goed soos die steler” – in hierdie geval is die entiteit wat sulke ernstige sake probeer verdoesel, medepligtig.
Klagtes wat aan die Educator Ethics Council gerapporteer is, behoort ook ondersoek te word. Kinders moet beveilig word……altyd.
Aan die ander kant gaan die DA in Gauteng ook aan die nasionale minister van onderwys, Siviwe Gwarube, skryf en versoek dat sy haar eweknieë in Polisie en Justisie betrek om te kyk of die koste van R85 vir keuring verwyder kan word om die proses doeltreffender te maak.
“Terwyl hierdie proses omslagtig en duur is, is dit noodsaaklik dat alle werknemers gekeur word om te verseker dat kinders by die skool beskerm word,” het Waters gesê.
Die Nasionale Professionele Onderwysersorganisasie van Suid-Afrika (Naptosa) het gesê dit moedig alle onderwysers aan om gekeur te word om die integriteit van die onderwysprofessie te verseker.
“Ek weet dat baie onderwysers sê: ‘Hoekom moet ek dit doen?’, maar dit moet gedoen word ter wille van die beroep en om sy waardigheid te bewaar,” het Basil Manuel, uitvoerende direkteur van Neptosa, gesê.
Manuel het aan The Citizen gesê dat ander uitdagings wat die keuringsproses behels, vertragings in die uitreiking van ‘n klaringsertifikaat en die befondsing van die keuringsproses deur die onderwysdepartement insluit.
“Sommige skoolhoofde wil hê dit moet so gou moontlik gedoen word, maar daar is uitdagings.”
Hy het gesê die ondersoek moet gedoen word voordat die onderwyser of werker in diens geneem word, sowel as gedurende die jare van diens.
“As jy skuldig bevind is aan ‘n seksuele misdryf, kan jy nie onderrig gee nie,” het hy gesê.
Manuel het gesê daar is onderwysers met ander oortredings wat nie seksueel is nie.
Hy het gesê daardie onderwysers kan onderrig gee, maar hul oortredings moet uit die weg geruim word.
The Citizen het Steve Mabona, ’n woordvoerder van die GDE, vir kommentaar gekontak.
Mabona het egter gesê die departement sal kan reageer sodra daar meer inligting oor die aangeleentheid is.
