Waar kom die R450miljoen vandaan? Ons land was ‘n paar maande gelede onder druk om ‘n BTW verhoging te aanvaar en nou word geld net links en regs spandeer …. op onbenullighede?
Wat verwag is om ‘n deurslaggewende platform vir die aanspreek van dringende uitdagings waarmee Suid-Afrika te kampe het te wees, het in ‘n twispunt verander, wat kritiek teen die organiseerders uit verskeie sektore van die samelewing ontketen het.
Die opening van die Nasionale Dialoog, wat ontwerp is om besprekings oor die hoë armoede, werkloosheid, ongelykheid en toenemende misdaad te bevorder, het blykbaar beskuldigings van eksklusiwiteit en gebrek aan deursigtigheid uitgelok.
Die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SAKP) het ‘n verklaring vrygestel wat hul steun vir ‘n nasionale dialoog bevestig en dit erken as noodsaaklik om die land se ernstige uitdagings aan te pak. Die party waarsku egter dat die huidige proses aan beduidende gebreke in inklusiwiteit ly, wat tot ‘n krisis van legitimiteit lei.
“Die legitimiteit van die Nasionale Dialoogproses lê in die inklusiwiteit daarvan, wat verseker dat dit werklik ‘n proses vir die hele samelewing is,” het die SAKP gesê.
Die party het verder beklemtoon dat die dialoog aan die burgers moet behoort eerder as aan regeringsowerhede, wat die belangrikheid van ‘n diverse, verteenwoordigende bespreking wat nie deur burokratiese inmenging oorskadu word nie, onderstreep.
Die Forum vir Suid-Afrika (FOSA) het ook ongemak uitgespreek oor die organiseerders se aandrang om voort te gaan met die dialoog te midde van uitgesproke openbare meningsverskil en die onttrekking van sekere stigterslede. FOSA voer aan dat die aanvanklike beplanningsfases geteister is deur ‘n gebrek aan deursigtigheid, en bevraagteken hoe staatshulpbronne sonder voldoende verantwoordbaarheid aangewend kan word.
“Ons herhaal ons standpunt dat die sogenaamde Nasionale Dialoog geen positiewe uitkomste sal oplewer nie,” het die party gekla.
Hulle het verder gevra vir die onmiddellike publikasie van alle notules van historiese onderhandelingsprosesse, insluitend KODESA en die Sonsondergangklousule. FOSA sê die party bepleit ‘n nasionale referendum om vas te stel of die publiek wil hê dat hierdie duur inisiatief moet voortduur.
Die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF), ‘n prominente politieke party, het ook hul afkeuring uitgespreek. EFF-leier Julius Malema het botweg gesê: “Ons ondersteun nie die nasionale dialoog nie. Ons mense benodig dienste. Hulle wil nie die gesprekke hê nie. Hulle is moeg om te praat.”
Kritiek styg uit verskeie oorde, met oproepe vir ‘n meer inklusiewe benadering en twyfel rondom die doeltreffendheid van voortgesette besprekings sonder openbare steun wat op verskillende platforms voortduur.
Ramaphosa het Maandag in sy weeklikse nuusbrief aangekondig dat die Nasionale Dialoog, wat Saterdagmiddag verdaag het, nou burgers op plaaslike en grondvlak sal betrek om daaglikse kwessies te bespreek.
Hy het individue aangemoedig om hul eie plaaslike besprekings te begin, wat vroeg volgende jaar by die volgende konvensie opgeneem en beraadslaag sal word.
Hy het gesê die konvensie was die begin van ‘n nasionale gesprek wat in die eerste helfte van 2026 sal uitloop op ‘n tweede konvensie, wat daarop gemik is om ‘n duidelike visie vir die land te skep en ‘n sosiale ooreenkoms aan te neem.
Ramaphosa het die belangrikheid van inklusiwiteit en deelname aan die Nasionale Dialoog beklemtoon en gesê dat burgers self die kwessies wat bespreek word, moet bepaal en benaderings moet gebruik wat by hul omstandighede pas.
