In ‘n kragtige mobilisering teen die voorgestelde regulasies vir die uitvoer van lewende diere wat op 11 Julie deur die Departement van Landbou (DoA) aangekondig is, doen Stop Live Export South Africa (SLESA) en Compassion in World Farming (CIWF) ‘n beroep op burgers om hul stemme te laat hoor.
Hulle het gesê hierdie konsepregulasies dreig om die omstrede praktyk van die vervoer van lewende diere per see voort te sit, wat SLESA kategories as onregverdig, onmenslik en ekonomies misleidend veroordeel het.
SLESA, wat in Februarie 2024 gestig is, is ‘n koalisie van Suid-Afrikaners, insluitend sosiale geregtigheid en dierewelsynsorganisasies wat verbind is tot die afskaffing van die uitvoer van lewende diere. Met die steun van meer as 50 groepe en ‘n groeiende aantal individuele voorstanders, fokus die organisasie op opvoeding en voorspraak om die lyding wat diere deur hierdie handel aangedoen word, te bestry.
‘n Woordvoerder van SLESA het die dringendheid van openbare betrokkenheid bevestig en gesê: “Hierdie regulasies kan nie sonder ondersoek aangeneem word nie. Ons benodig ‘n beduidende, verenigde openbare reaksie om ‘n streng konsultasieproses te verseker – een wat die Suid-Afrikaanse publiek en alle dierewelsynsorganisasies insluit. Ons het slegs tot 25 Augustus om besware in te dien. Die tyd om op te tree is nou.”
Ten spyte van ‘n gesamentlike versoek van SLESA en FOUR PAWS Suid-Afrika in Desember 2024 wat daarop gemik was om ‘n verbod te implementeer, het die DoA voortgegaan om sy regulatoriese raamwerk na te streef. Dr. Anndrea Yelliah, die Adjunkdirekteur vir Primêre Dieregesondheidsorg, het volgehou dat dierevervoer welsyn in ag moet neem en bevestig dat riglyne formele regulering ondergaan. SLESA voer egter aan dat lewende uitvoer per see nooit met menslike behandeling kan ooreenstem nie as gevolg van aansienlike lyding en gebrek aan monitering sodra diere in transito is.
Die tekortkominge van toesig was duidelik sigbaar in Februarie 2024, toe ‘n vaartuig bekend as die “Kuwaiti Death Ship”, wat 19 000 beeste vervoer het, in Kaapstad vasgemeer het. NDBV-inspekteurs het verskriklike toestande gerapporteer met diere wat kniediep in ontlasting staan wat daartoe lei dat verskeie genadedood vereis.
SLESA weerlê die regering se bewering dat lewende uitvoer as ‘n ekonomiese voordeel dien, en voer aan dat sulke bewerings die werklikheid verberg dat die meeste uitgevoerde vee deur welgestelde kommersiële boere besit word en nie die kleinskaalse of opkomende boere wat na bewering daarby baat nie. Die vervoer van ongeskikte diere oor groot afstande lei tot onnodige beserings en verhoogde lyding.
“Pyn vir wins is nie ‘n regverdige of volhoubare model nie,” het die woordvoerder gesê, wat die langtermyn-impakte op beide dierewelsyn en Suid-Afrika se internasionale reputasie beklemtoon. SLESA tref vergelykings met verskeie ander lande, soos Nieu-Seeland en Duitsland, wat lewende uitvoere verbied het of uitfaseer, en dring daarop aan dat Suid-Afrika hul voorbeeld volg.
CIWF, instrumenteel in die Britse verbod op lewende uitvoer, beaam SLESA se kommer, met Alexis Olds, hoof van Suider-Afrika, wat sê: “Die uitvoer van lewende diere is ‘n onmenslike en onnodige handel wat moet eindig. Daar is geen regverdigbare rede om hierdie intelligente wesens aan hierdie tipe behandeling bloot te stel nie.”
Een van die fundamentele kwessies wat deur SLESA geopper is, is die voorstel dat die DoA sy monitors onder die konsepregulasies aanstel, wat ‘n moontlike botsing van belange skep en die doeltreffendheid van dierewelsynswaarborge uitdaag. Boonop handhaaf die lande wat Suid-Afrikaanse vee invoer dikwels aansienlik laer welsynstandaarde, wat diere kwesbaar maak vir wrede behandeling en onmenslike slagmetodes sodra hulle die Suid-Afrikaanse jurisdiksie verlaat.
“Hierdie handel stuur ons diere na die onbekende, waar wreedheid nie die uitsondering is nie, maar die norm,” het SLESA gewaarsku. “Geen regulasie kan hul welstand beskerm sodra hulle ons kus verlaat nie. Daarom moet hierdie handel onwettig gemaak word, nie gereguleer word nie.”
“Ons het slegs tot 25 Augustus om ons besware in te dien en SLESA en CIWF nooi burgers uit om te steun op wetenskaplike navorsing van gewaardeerde bronne soos die Wêreldorganisasie vir Dieregesondheid (WOAH), wat die vyandigheid van lewende uitvoertoestande beklemtoon – insluitend stres, oorbevolking en siekterisiko’s. Hulle beklemtoon dat ongeag regulatoriese raamwerke, die inherente wreedheid van lewende uitvoer nie deur wetgewing uitgeroei kan word nie.
“Hierdie gruwels is nie foute in die stelsel nie; hulle is inherent aan die proses,” het die woordvoerder voortgegaan.
“Ons moet ‘n totale verbod eis, en nou is dit tyd om ons kollektiewe stem te gebruik om te praat vir diegene wat nie vir hulself kan praat nie.”
Vir diegene wat by die beweging wil betrokke raak, kan verdere besonderhede oor die regulasies en indieningsriglyne op die SLESA-webwerf gevind word. Burgers word versoek om hul kommentaar per e-pos by VPH@Dalrrd.gov.za of deur die Dear South Africa-platform in te dien voor die sperdatum om 12:00 op 25 Augustus 2025.
