Suid-Afrikaners word gewaarsku dat kapings steeds kommerwekkend hoog is, en hierdie syfers kan styg namate misdadigers kapings bo diefstalle verkies as gevolg van voertuigsekuriteit.
Dit is volgens Santam Client Solutions se uitvoerende hoof, Atang Matebesi, wat daarop gewys het dat misdadigers verkies om voertuie te kaap eerder as om hulle te steel terwyl hulle onbewaak is, wat nuwe risiko’s vir bestuurders regoor die land inhou.
Volgens die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) se jongste kwartaallikse misdaadstatistieke het kapings met 15,1% afgeneem tussen Januarie en Maart 2025 in vergelyking met dieselfde tydperk in 2024.
Met 4 533 kapings wat in net drie maande aangeteken is, gelykstaande aan ongeveer 50 voertuie per dag, bly die getal egter kommerwekkend hoog.
Die versekeringsmaatskappy se 2025 Versekeringsbarometer het uitgelig dat 50% van die ondervraagde verbruikers misdaad, insluitend kaping, as ‘n top persoonlike risiko genoem het, tweede slegs na die stygende lewenskoste.
“Die data weerspieël wat ons elke dag van kliënte hoor. Mense is bang, of hulle nou werk toe ry, hul kinders optel of by die winkels stop,” het Matebesi gesê.
Een van die mees kommerwekkende ontwikkelings is dat kaping toenemend tradisionele voertuigdiefstal vervang.
Misdadigers is nou meer geneig om motoriste direk te konfronteer eerder as om geparkeerde voertuie te teiken.
“Kaping gee misdadigers onmiddellike toegang tot die voertuig en die inhoud daarvan sonder om moderne sekuriteitskenmerke te omseil. Dit is vinnig en direk, en ongelukkig dikwels gewelddadig,” het Matebesi verduidelik.
Tracker se misdaaddata ondersteun ook hierdie verskuiwing, veral in hoërisiko-provinsies soos Gauteng, KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap.
Die Oos-Kaap het na vore gekom as ‘n noemenswaardige bron van kommer, met ‘n 8:1-verhouding van kapings tot diefstal, wat aandui dat kaping nou die dominante misdaad in daardie streek is.
Stedelike gebiede soos Midrand, Honeydew en Roodepoort het die hoogste aantal voorvalle vanjaar aangeteken.
“Ons sê nie mense moet hul waaksaamheid gedurende ander tye laat vaar nie, maar dit is die moeite werd om daarop te let dat die meeste kapings Vrydagaande tussen 16:00 en 21:00 plaasvind,” het Matebesi gesê.
Hy het bygevoeg dat hierdie patroon die belangrikheid beklemtoon om ekstra versigtig te wees aan die einde van die werksweek, veral gedurende spitsverkeerstye.
“Dit is bemoedigend om te sien dat die getalle afneem, maar kapings en diefstal is steeds te algemeen,” het Matebesi gesê.
“Wat belangrik is, is dat ons nou sien wat werk, veral as dit kom by proaktiewe intervensies soos verbeterde opsporingstelsels in hoërisiko-voertuie.”
In die lig van die tendense het Matebesi gesê dat een van die mees effektiewe afskrikmiddels wat tans beskikbaar is, die gebruik van veelvuldige opsporingstelsels is.
Santam se eisdata toon dat voertuie wat met twee aparte opsporingstoestelle toegerus is, aansienlik laer kapings- en diefstalverliese ervaar.
“As daar met een toestel gepeuter word, kan die tweede steeds funksioneer, wat die kanse op herstel verhoog,” het Matebesi gesê.
“Hierdie onderskrywingsintervensies maak ‘n meetbare verskil. Die installering van ‘n dubbele opsporingstelsel waarborg nie dat jou voertuig nie geteiken sal word nie, maar dit verhoog die kanse op herstel aansienlik.”
Matebesi het ook die belangrikheid van behoorlike versekeringsdekking beklemtoon in ‘n klimaat waar voertuigverwante misdaad hoog bly.
“Dit gaan daaroor om jouself finansieel te beskerm teen die rimpeleffekte van ‘n verlies. Dit tel alles op, van motorhuurkoste en oortollige betalings tot skuldverpligtinge as die voertuig gefinansier word.”
In baie gevalle gaan kapingseise verder as die voertuig self. Dit kan eiendomskade, traumaberading of selfs regskoste insluit. “Om behoorlike dekking in plek te hê, is nie ‘n luukse nie, dit is ‘n noodsaaklikheid,” het Matebesi gewaarsku.
Vir diegene wat nie omvattende versekering kan bekostig nie, beveel hy aan om alternatiewe soos Derdeparty-, Brand- en Diefstaldekking te ondersoek. Dit is meer bekostigbaar en dek jou steeds as jou motor gekaap of gesteel word.
Matebesi het ook voorgestel om in veilige, goed beligte areas te parkeer, veral oornag, aangesien dit ook risiko kan verminder.
