Hoeveel ouers weet dat hulle sake rakende hul kinders by die Suid-Afrikaanse Raad vir Opvoeders kan rapporteer?
Een van die algemene vrae wat opvoeders vra is: Is dit moontlik dat ek terselfdertyd deur die Departement van Onderwys en SACE aangekla kan word?
Die antwoord is: Ja, dit is moontlik om deur beide instellings aangekla te word. Daar moet kennis geneem word dat ‘n opvoeder in diens geneem word ingevolge die Wet op die Indiensneming van Opvoeders en sy of haar indiensneming word gereguleer ingevolge daardie Wet. Die genoemde Wet beskryf daarin sekere gedrag wat as wangedrag beskou kan word. Die werkgewer kan dus ‘n werknemer aankla in die geval van ‘n oortreding.
‘n Opvoeder se professionele en etiese gedrag word ook gereguleer ingevolge die SACE Kode van Professionele Etiek. Indien ‘n opvoeder die Kode oortree, kan hy of sy, waar nodig, en afhangende van die erns van die oortreding, deur SACE aangekla word.
SACE het die plig om te bepaal of ‘n opvoeder geskik en gepas is om ‘n opvoeder te wees. In hierdie verband word portuuroordele uitgeoefen. Dit beteken dat onderwysers deur mede-onderwysers beoordeel word.
‘n Ander belangrike vraag is: Hoe ver terug kan SACE sake ondersoek?
Die antwoord hierop is: SACE het jurisdiksie om alle sake van ‘n professionele en/of etiese aard te oorweeg wat vanaf 2000 tot op hede plaasgevind het.
Addisionele vrae kan hier gesien word: https://www.sace.org.za/pages/code-of-ethics-faq
Die Wet op Opvoedersetiek van 1983 (en sy opvolger, die Wet op die Suid-Afrikaanse Raad vir Opvoeders, 2000) beskryf die etiese gedrag wat van opvoeders in Suid-Afrika verwag word.
Dit beklemtoon die handhawing van menseregte, respek vir leerders en kollegas, en die bevordering van ‘n veilige en respekvolle leeromgewing. Die Suid-Afrikaanse Raad vir Opvoeders (SACE) is verantwoordelik vir die afdwinging van die etiese kode en die versekering van nakoming.
Hier is ‘n meer gedetailleerde uiteensetting:
Sleutelbeginsels en -verpligtinge:
Respek en waardigheid: Opvoeders moet die waardigheid, oortuigings en grondwetlike regte van leerders en kollegas respekteer.
Vermyding van skade: Opvoeders moet enige vorm van vernedering, mishandeling (fisies of sielkundig) en seksuele teistering teenoor leerders of kollegas vermy.
Bevordering van gelykheid: Opvoeders moet geslagsgelykheid bevorder en hulself van seksuele teistering weerhou.
Professionele gedrag: Opvoeders moet gepaste taal en gedrag in hul interaksies met kollegas en leerders gebruik.
Handhawing van menseregte: Opvoeders moet basiese menseregte erken, handhaaf en bevorder, soos uiteengesit in die Suid-Afrikaanse Grondwet.
Oefen Gesag met Deernis uit: Opvoeders moet hul gesag met deernis uitoefen.
Vertroulikheid en Privaatheid: Opvoeders moet die privaatheid en vertroulikheid van leerders respekteer.
Professionele Ontwikkeling: Daar word van opvoeders verwag om aan voortdurende professionele ontwikkeling deel te neem om hul vaardighede en kennis te verbeter.
Nakoming van die Kode: SACE is verantwoordelik om nakoming van die professionele etiese kode te verseker en om dissiplinêre stappe te neem wanneer nodig.
Dissiplinêre Stappe:
Die Wet beskryf verskeie dissiplinêre maatreëls wat geneem kan word teen opvoeders wat die etiese kode oortree, insluitend waarskuwings, berispings, boetes, tydelike skorsing van die register of permanente verwydering.
Ernstige wangedrag kan tot ontslag lei.
Die Wet maak voorsiening vir die reg om teen dissiplinêre besluite te appelleer.
Rol van SACE:
Die Suid-Afrikaanse Raad vir Opvoeders (SACE) speel ‘n belangrike rol in die afdwinging van die etiese kode en die versekering van professionele standaarde in die onderwys.
SACE is verantwoordelik vir die registrasie van opvoeders, die bestuur van professionele ontwikkeling en die aanspreek van etiese kwessies.
SACE het ‘n Etiekafdeling wat klagtes hanteer en bewerings van wangedrag ondersoek.
***Hierdie is ‘n KI-opsomming en kan onderhewig wees aan foute – raadpleeg asseblief ‘n professionele persoon vir regsadvies.
