Die onteerde prokureur Zuko Nonxuba, is deur die Wes-Kaapse hooggeregshof van die rol van regspraktisyns geskrap nadat bevind is dat hy oneerlik was en nie integriteit het nie.
Die uitspraak is gemaak nadat die Regspraktykraad (LPC) ’n aansoek gebring het om Nonxuba uit die praktyk te verwyder ná klagtes dat hy glo geld van kwesbare kliënte steel.
Volgens hofstukke het Nonxuba in sake van persoonlike besering en mediese nalatigheid in verskeie provinsies in die land gespesialiseer.
Die meeste van die gevalle het betrekking op ouers van kinders wat geboortebeserings opgedoen het weens nalatigheid aan die kant van mediese personeel tydens die geboorteproses, wat gelei het tot hipoksiese isgemiese enkefalopatie, fetale nood en uiteindelik serebrale gestremdheid. Nonxuba het kinders verteenwoordig wat gevind is dat hulle geestelike en fisiese skade opgedoen het weens die nalatigheid van personeel van die Oos-Kaapse gesondheidsdepartement.
In al vyf eise is die LUR vir Gesondheid beveel om meer as R348 miljoen se skadevergoeding aan Nonxuba se prokureursfirma te betaal met die firma wat op sy beurt trusts moes stig binne 6 maande nadat die om die gelde ten bate van die gestremde kinders te administreer, nadat die hof die bevel toegestaan het.
Al vyf mediese nalatigheidseise is gedurende 2018 en 2019 ingestel. Vanaf Julie 2021 het Nonxuba nie al die trusts gestig nie, en waar die trusts gestig is, het hy nagelaat om die geld wat per trust toegeken is, daarin te deponeer.
Hy is in Junie 2021 geskors nadat nog bewerings van wangedrag opgeduik het en hy versuim het om voldoende verduideliking vir die bewerings te verskaf.
Nonxuba het alle beskikbare appèlmeganismes gebruik in ‘n poging om sy skorsing te betwis, insluitend ‘n heroorwegingaansoek by die President van die Hoogste Hof van Appèl en ‘n appèl na die Konstitusionele Hof. Dit was egter almal onsuksesvol.
In die loop van die litigasie wat die aanhoor van die skorsingsaansoek voorafgegaan het, het Nonxuba verskeie beëdigde verklarings en meer as 2000 rekeningkundige dokumente ingehandig, insluitend dokumente wat beweer dat die geld betaal is aan vyf mediese nalatigheidseise wat hy hanteer het.
Die LPC het egter aangevoer dat die trustrekonsiliasie en kliëntegrootboekrekeninge gefabriseer is.
Die LPC het aangevoer dat hierdie dokumente verskeie onreëlmatighede aan die lig gebring het wat neerkom op ‘n oortreding van die reëls van die professie wat ingevolge die LPC-wet gemaak is.
Daar is verder bygevoeg dat Nonxuba se versinsel oor trustrekeningversoening, die vertraging in die uitbetaling van die toekennings aan die onderskeie trusts, en die afgeronde oordragte, ‘n vermoede geskep het dat hy trustgelde gesteel het en rekeningkundige rekords vervaardig is om sy oortreding te verberg.
Die LPC het gesê weens die ernstige wangedrag was Nonxuba nie ‘n geskikte en gepaste persoon om as ‘n prokureur te praktiseer nie.
Noxuba het alle bewerings ontken dat hy bewustelik grootboekrekeninge vervaardig het of dat hy trustgelde gesteel of wanbestee het, maar hy het erken dat hy moontlik nie die LPC-reëls met betrekking tot die bedryf van sy trustrekening en die hou van rekeningkundige rekords streng nagekom het nie.
Hy het bygevoeg dat hy geld, wat hy as uitbetalings uit die trustrekenings hanteer het, aan moeders van die gestremde kinders geleen het om vir hul mediese behandeling en daaglikse uitgawes te betaal.
Regter Matthew Francis het die saak aangehoor en gesê uit die getuienis wat voor die hof gelê is, blyk dit dat Nonxuba nie skuldig was aan ‘n blote morele verval nie, maar sy optrede dui op ‘n karaktergebrek wat sy integriteit ernstig benadeel het.
“Hy het aanvanklik ontken dat hy enige van die LPC se reëls oortree het, maar sê toe in dieselfde beëdigde verklaring dat hy nie streng in ooreenstemming met sekere van hierdie reëls opgetree het nie. Sy afwyking spreek boekdele van sy integriteit, of gebrek daaraan. Myns insiens is sy gebrek aan openhartigheid en sy versuim die volle waarheid te praat is ’n aanduiding van sy oneerlikheid en gebrek aan integriteit,” het regter Francis gesê.
Regter Francis het bygevoeg dat die wanaanwending van trustgeld een van die ernstigste misdrywe is wat ‘n prokureur kan pleeg omdat dit die kern van die verhouding tussen ‘n prokureur en kliënt ondermyn.
“Diefstal van trustfondse deur praktisyns lei nie net tot ongekende swaarkry vir die slagoffers nie, maar dit bring ook die regsberoep in oneer. Daardie regspraktisyns wat die reëls en etiek van die professie oortree deur te versuim om die hoogste standaarde van eerlikheid, betroubaarheid en integriteit te handhaaf, moet die gevolge van hul onheilspellende optrede ly,” het die regter gesê.
Verder het regter Francis gesê Nonxuba is nie ‘n geskikte en gepaste persoon om voort te gaan om as ‘n prokureur te praktiseer nie.
“Sy naam moet gevolglik van die rol van regspraktisyns geskrap word en ‘n curator bonis moet aangestel word om die lêers en sake van die publiek wat aan hom toevertrou is, te bestuur.”
Nonxuba is beveel om oor te gee en sy sertifikaat van inskrywing as ‘n prokureur in te handig.
Hy is ook gelas om die koste van die aansoek te betaal.
