Rekordhouding is ‘n misdaadbekampingsinstrument
Aangesien wapenmisdaad in SA vlakke bereik wat nie sedert die negentigerjare gesien is nie, toon sommige polisierekords ‘n beduidende styging – van tussen 130% en 180% – in die aantal staatswapens sedert 2016.
- Indien akkuraat, watter maatreëls is ingestel om verlies, diefstal en misbruik van staatswapens wat die afgelope 10 jaar byna verdriedubbel het en wat nou meer as burgerlike gewere is, te voorkom?
- As dit onakkuraat is, moet vrae gevra word oor die polisie se vermoë om akkurate vuurwapenrekords te hou, wat ‘n wêreldwyd erkende strategie is om te keer dat wettige wapens in kriminele hande land.
Benewens die uitpak van die teenstrydige wapengetalle wat deur die polisie gerapporteer is, identifiseer die beleidsopdrag van ISS SA ‘n wetlike verpligting om akkurate wapenrekords te hou en, nadat hoëprofielmislukkings opgesom is, dring dit daarop aan dat vuurwapenverwante rekordhouding gesien word as ‘n integrale deel van die aanspreek van misdaad en korrupsie in Suid. Afrika in plaas van ‘n administratiewe polisietaak.
Massamoorde het die afgelope maande verwoesting in baie Suid-Afrikaanse gemeenskappe gesaai. Saam met die verwoestende moord op 18 mense in Lusikisiki in die Oos-Kaap op 28 September, het ander aanvalle ‘n groot tol op menselewens geëis.
Hierdie moorde is een van vele redes waarom die Instituut vir Sekerheidstudies (ISS), in ‘n nuwe beleidsopdrag, ‘n beroep doen op die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) om ‘n geïntegreerde strategie te ontwikkel om vuurwapenmisdaad te verminder. Dit behoort duidelike en meetbare vermindering in alle kategorieë misdaad te verseker wat met die gebruik van wapens verband hou.
Nieteenstaande die groot aantal vuurwapenverwante sterftes en beserings, word gewere meestal gebruik om slagoffers te dreig sonder dat die wapens afgevuur word. Vrees vir vuurwapens maak hulle die gunsteling instrument vir dwang in rooftogte, afpersing en sommige voorvalle van verkragting. Hulle speel ook ‘n groot rol in taxi-geweld en gewelddadige georganiseerde misdade soos afpersing en konflik tussen bendes wat betrokke is by die onwettige dwelms of mynhandel.
Die feit dat misdadigers die vermoë het om gelykwaardige vlakke van geweld as die polisie te gebruik, ondermyn die staat se vermoë om gesag uit te oefen. Feitlik alle moorde op SAPD-lede is met vuurwapens.
Die SAPD moet daarop fokus om vuurwapenmisdaad te verminder. Maar dit kan dit nie doen deur sy gevestigde benadering te gebruik wat hoofsaaklik staatmaak op die herwinning van onwettige vuurwapens nie.
‘n Sleutelelement is om die beskikbare data optimaal te benut. As ‘n beginpunt moet die polisie misdaadstatistiek gebruik om die gebiede te identifiseer waar die meeste vuurwapenmisdaad voorkom. Die onlangs vrygestelde ISS-beleidsopdrag illustreer hoe dit gedoen kan word.
Die SAPD behoort redelik maklik vuurwapenmisdaad te kan karteer. Effektiewe kartering is noodsaaklik om te verseker dat polisiehulpbronne op ‘n presiese manier ontplooi word, gerig op die betrokke groepe en plekke waar dit voorkom.
Buiten kartering behoort die SAPD te belê in die versterking van inligtingbestuurstelsels om inligting oor vuurwapenmisdaad te sintetiseer. Dit sluit misdaadverslae, ballistiese data, onderhoude met verdagtes, slagoffers en getuies en besonderhede van bronne in die gemeenskap in.
Hierdie proses, tesame met misdaadondersoek, moet dan gebruik word om oortreders van vuurwapenmisdaad te identifiseer, in hegtenis te neem en te vervolg. Hierdie benadering kan ook ons begrip van waar wapens wat in misdaad gebruik word, vandaan kom, dramaties verbeter. Om die bron van hierdie wapens op te spoor, sal pro-aktiewe ingrypings moontlik maak om skuiwergate toe te maak wat kriminele toegang tot vuurwapens moontlik maak.
Herwinning van onwettige vuurwapens is nie genoeg nie. Suid-Afrika benodig ‘n praktiese vuurwapenverminderingstrategie wat voorsiening maak vir samewerking tussen toepaslike staats-, privaatsektor- en burgerlike rolspelers. Daar is kennis en ervaring van vuurwapenmisdaadvermindering in Suid-Afrika en internasionaal waarop die SAPD kan steun.
Effektiewe implementering van ‘n geïntegreerde vuurwapenmisdaadverminderingstrategie behoort ‘n oefening te wees om te leer hoe ‘n meer effektiewe SAPD kan werk. Daarsonder sal wapenmisdaad waarskynlik voortgaan om baie gesinne en gemeenskappe te verwoes.
**U kan die ISS se beleidsopdrag, “Targeting firearm crime will make South Africa safer” deur David Bruce hier lees. https://issafrica.org/research/policy-briefs/targeting-firearm-crime-will-make-south-africa-safer
