Die Universiteit Stellenbosch-koshuis sal na verwagting in 2026 heropen nadat dit opknappings ondergaan het. Dit is nog onseker of die naam verander gaan word.
Die Raad van die Universiteit Stellenbosch (US) het die sluiting van die omstrede Wilgenhof-manskoshuis in sy huidige vorm aangekondig. Dit sal “die weg baan vir ‘n herverbeelde en herleefde manskoshuis”.
In ’n verklaring wat Maandagaand uitgereik is, het die US verduidelik: “Die nuwe koshuis sal Wilgenhof se konstruktiewe aspekte eerbiedig. Ons sal egter ‘n definitiewe breek maak van die onaanvaarbare en geheimsinnige praktyke van die verlede.”
Om hierdie verandering te implementeer, sal die koshuis opgraderings ondergaan in 2025. Dit sal ooreenstem met die hoër onderwysdepartement se standaarde vir studentebehuising by openbare universiteite. Die 121 jaar oue koshuis gaan in 2026 heropen as ‘n manskoshuis. Dit is nog onseker of die naam verander gaan word.
Alle huidige Wilgenhof-inwoners wat aan die akademiese vereistes vir herplasing voldoen en in US-koshuise wil aanbly, sal vir 2025 in ander universiteitskoshuise geakkommodeer word. In 2025 sal hulle die geleentheid kry om in 2026 aansoek te doen vir plasing in ooreenstemming met die US-koshuis plasingsbeleid, lui die verklaring.
Skokkende ontdekkings in twee Wilgenhof-kamers
Op 9 Januarie vanjaar het die US twee kamers in die koshuis oopgesluit. ‘n Paneel is toe deur die rektoraat aangestel om die inhoud van na bewering ritualistiese items en praktyke in die twee kamers te ondersoek, naamlik:
- Hool 88, ‘n kamer op die grondvloer van die Wilgenhof-hoofgebou wat na die vierkant kyk. In hierdie vertrek het Wilgenhof se interne dissiplinêre komitee, “die Nagligte”, hul aktiwiteite saans uitgevoer.
- Die ander kamer ter sprake was “Toe Argief” (Engels: geslote argief of TA). Die kamer was geleë in die ‘Bachelors’-vleuel van Wilgenhof, aangrensend aan die Primarius-suite.
- Die TA het ‘n magdom Wilgenhof-rekords en memorabilia bevat. Dit het Nagligte-kostuums, skoene en toebehore ingesluit, lui ‘n verslag wat deur die US uitgereik is. Die paneel is opdrag gegee om ondersoek in te stel na die historiese en kulturele agtergrond van die inhoud, asook die funksies van die kamers.
Hulle het ook die taak gekry om vas te stel of (en tot watter mate) praktyke en die algemene kultuur van Wilgenhof strydig kan wees met die waardes van die US en of dit die menswaardigheid van huidige en voormalige US-personeel en studente kan aantas.
Die nommer “88” verskyn gereeld op Nagligte kostuums, in die naam van “Hool 88”, en elders.
Kenners het aan die paneel bevestig dat “88” geassosieer word met wit oppergesag, met verwysing na “Heil Hitler” (H is die agtste letter van die alfabet).
Die nommer 88 is in die twee kamers gebruik om idees van wit oppergesag oor te dra, het die paneel bevind.
Die interne verslag het die sluiting van Wilgenhof aanbeveel, met verwysing na bewerings van rassisme en beledigende ontgroeningspraktyke waarby eerstejaarstudente betrokke is.
Alumnivereniging bevraagteken paneel se bevindinge
Die Wilgenhof-alumnivereniging het die paneel se bevindinge sterk teengestaan en gewaarsku teen beduidende gevolge as die koshuis gesluit word.
“Die koshuis was in die middel van ‘n dikwels misleidende en opspraakwekkende mediastorm nadat foto’s van twee kamers by die koshuis in Januarie gepubliseer is,” het woordvoerder Jaco Rabie gesê.
Oor die vereniging het die universiteit Maandag gesê: “Die rol wat die Wilgenhof Alumnivereniging in die toekoms speel, moet in lyn gebring word met dié wat deur ander US Alumniverenigings gespeel word.”
‘Geen ruimte vir onaanvaarbare en geheimsinnige praktyke nie’
Op grond van die paneel se bevindinge het rektor en visekanselier professor Wim de Villiers – eenparig deur die rektoraat gerugsteun – by die raad aanbeveel dat die koshuis in sy huidige vorm gesluit moet word en alternatiewe gebruike vir die geboue moet oorweeg word.
Nietemin het die raad besluit dat in die lig van die kompleksiteite van die situasie, die rektor se aanbeveling verdere konsultasie en oorweging regverdig. Op 26 Junie het dit alle belangstellendes genooi om skriftelike vertoë in te dien oor hoe om die kwessie aan te spreek.
Voorsitter van die US se Raad, Nicky Newton-King, het Maandag gesê: “Die besluit om Wilgenhof nie permanent te sluit nie volg op die talle voorleggings wat oor die toekoms van die koshuis ontvang is. Dit is duidelik uit die voorleggings dat daar elemente van die Wilgenhof-kultuur is wat bedoel is om heilsame uitkomste soos onafhanklike denke en kameraadskap te bevorder. Die US moet poog om dit te bewaar. Die raad is egter duidelik dat daar geen ruimte in ’n moderne waardegebaseerde universiteit is vir onaanvaarbare en geheimsinnige praktyke (hetsy dissiplinêr of andersins) wat nie met die US se waardes strook nie.”
