Suid-Afrika gaan oor twee jaar sonder aardgas wees nadat Sasol aangekondig het dat hy aardgas produksie in Junie 2026 gaan sny. Dit hou ‘n groot bedreiging vir Suid-Afrika se vervaardigingsektor in.
Dit is die waarskuwing van Jaco Human, uitvoerende beampte van die “Industrial Gas Users Association of South Africa (IGUA-SA).”
Vanaf Junie 2026 sal Sasol die verskaffing van gas uit Mosambiek staak, wat die toevoer aan stroomaf verbruikers in Natal, Sentraal en Oos-Transvaal sal stop. Dit sal lei tot ‘n ‘dag nul’ vir gas gebruikers.
Human het gesê Sasol se besluit om die gastoevoer te staak word gedryf deur die kwynende aanbod en hul ontkoling behoeftes. Gas het ‘n beperkte aanbod as ‘n natuurlike hulpbron, wat ‘n tekort onvermydelik maak.
“Dit is nie ‘n nuwe probleem vir die regering of rolspelers in die bedryf nie. Dit is egter nou werklik,” het Human gesê.
Die skielike besluit deur Sasol beteken die bedreiging van dag zero vir Suid-Afrikaanse huishoudings en die vervaardigingsektor is dringender.
Volgens Human sal Sasol se plan om produksie te stop die ekonomie verwoes en kan dit meer as 60 000 werksgeleenthede bedreig.
Die dreigende gaskrisis is veral kommerwekkend aangesien elektrisiteitsvoorsiening, die primêre plaasvervanger vir aardgas, deur beurtkrag bedreig word.
Baie huishoudings maak staat op gas vir kook, beligting en verhitting. In die vervaardigingsektor is gas die goedkoopste bron van energie.
Daar is tans geen alternatief vir gas vir die meeste vervaardigingsbedrywe wat dit gebruik nie, veral gegewe die onstabiele elektrisiteitstoevoer.
Ander energiebronne, soos diesel, brandstof en olie, is buitensporig duur. Dit beteken baie grootskaalse vervaardigers is afhanklik van gas.
Sasol se voorgestelde besnoeiings sal ‘n onmiddellike stilstand in produksie in hierdie bedrywe veroorsaak. Volgens Human is daar geen plan om weg van aardgas oor te skakel nie.
Verlede jaar het die regering ‘n groot gasplan belowe, wat die volgende stappe vir ‘n oorgang uiteensit, wat teen die einde van 2023 vrygestel moet word. Geen so ‘n plan is nog gefinaliseer nie.
Dit is onwaarskynlik dat Suid-Afrika binne tien jaar nuwe binnelandse bronne van aardgas sal vind, het Human gesê.
Na alle waarskynlikheid sal die land vanaf middel 2026 op ingevoerde gas staatmaak. Die hoë koste van die invoer van gas sal vervaardigingsondernemings in die komende jare onder druk plaas as die regering versuim om in te gryp.
