Onlangse onafhanklike watertoetse in die Hartbeespoortdam wys dat die dam in ernstige moeilikheid is aangesien die baie hoë tellings van gesuspendeerde vastestowwe die waterlewe en drinkwatergehalte bedreig.
Die toetse is twee weke gelede deur Rotary Brits Hartbeespoort en WESSA Noordelike gebiede by nege punte op die dam uitgevoer. Die oppervlakwatermonsterneming is ongeveer 60 cm onder die oppervlak onderneem waar daar stabiele toestande met minimale kontaminasie is behalwe vir klein kolle Hiasint alhoewel die Salvinia vinnig begin groei. Die basis van die Harties-reservoir vertel die ware verhaal soos die steekproefpunte aandui. Die diepte van die slyk in drie sones wissel van nul tot drie meter dik waar getoets. Dit is ‘n aanduiding van die toestand van die reservoir/dam.
“Total Suspended Solids as TSS mg/l was ‘n onthutsende onthulling, met die dam in ernstige moeilikheid. ‘n Basislynlesing van minder as 50mg\L is optimaal vir alle vorme van lewe. Hoë TSS-vlakke in waterliggame soos damme kan verskeie nadelige omgewings- en ekologiese gevolge hê. By Hartbeespoortdam is die Leeuspruit-inlaat die ergste besmette area in die dam teen 2964mg\L en Xanadu by die R 511-brug teen 6918mg/L. Gelukkig word dit uitgefiltreer deur die uitgebreide rietbedding en hiasint onder Birdwood-landgoed wat ‘n lesing van 24mg\L halfpad in die Ifafi\Meerhof-voëlskuiling tot gevolg het, wat dit die skoonste water maak wat die dam binnekom,” het John Wesson van WESSA gesê.
Sulke hoë lesings het ernstige gevolge soos:
- Watergesondheid: TSS kan die kieue van visse verstop, wat hul vermoë om asem te haal en voer te filtreer, belemmer.
- Sigbaarheidvermindering: Verhoogde TSS verminder sigbaarheid, wat dit moeilik maak vir akwatiese roofdiere om prooi op te spoor.
- Fotosintese-inhibisie: Hoë TSS-vlakke verminder ligpenetrasie, wat die vermoë van onderwater waterplante om te fotosinteer beïnvloed. Dit kan die biomassa en groeitempo van hierdie plante verminder.
- Siekteweerstand: Verhoogde TSS kan visweerstand teen siektes verminder en eier- en larwesontwikkeling verander.
- Temperatuurverhoging: TSS kan watertemperature verhoog deur meer hitte te absorbeer, wat waterlewe verder kan stres.
- Vermindering van opgeloste suurstof: Hoër temperature en verminderde ligpenetrasie kan die opgeloste suurstofvlakke verlaag, noodsaaklik vir waterlewe.
- Sedimentasie\ Habitatverandering: Vaste stowwe wat as bodemafsettings afsak, dra by tot sedimentasie, wat habitatte vir visse en bodembewonende organismes kan verander en uiteindelik vernietig.
- Waterbehandelingsinmenging: In drinkwaterbehandeling kan deeltjies soos voedingstowwe en metale met ontsmettingsprosesse inmeng deur UV-strale te blokkeer om mikroörganismes te bereik.
“Daarom is die handhawing van optimale TSS-vlakke van kardinale belang vir die gesondheid van akwatiese ekosisteme en die kwaliteit van water vir verskeie gebruike. Gereelde monitering en bestuurspraktyke is nodig om die potensiële negatiewe impak van hoë TSS-vlakke te versag,” het Wesson gesê.
Ander kommer wat deur die toetse geopper is, sluit in hoë vlakke van fosfate en chemiese suurstofvraag (COD) in sommige gebiede. “’n COD van 50mg/L word as goed beskou vir waterlewe en ontspanningsdoeleindes. Die COD is ‘n kritieke waterkwaliteitparameter wat die hoeveelheid suurstof meet wat benodig word om organiese verbindings in water chemies te oksideer. Die COD in die dam het op die oppervlak gewissel van 35.03mg/L tot 1276.00mg/L by die basis aangeteken by die Leeuspruit-inlaat waar dit die dam binnegaan tussen Oberon en Eagles Landing \Pecanwood en 1363.26 by die Xanadu-brug op die R511 waar sy uitgang se Xanadu Nature Estate. Hoë COD-vlakke in damwater kan moontlike omgewingskwessies aandui, aangesien dit hoë konsentrasies van organiese besoedelstowwe voorstel wat tot suurstofuitputting in die waterliggaam kan lei. Hierdie uitputting kan akwatiese ekosisteme benadeel, wat COD ‘n belangrike parameter maak vir die monitering van waterkwaliteit en die bestuur van waterbehandelingsprosesse.
Fosfate as PO4 mg/l het gewissel van 0.01 tot 16.84 by Leeuspruit en 14.36 by Xanadu Bridge. Lesings is in die reeks van 2 mg/L. Minder as 0.1mg/L verhoed algegroei.
“Laastens wil ons namens WESSA Northern Areas Streek en die Rotary Club van Brits-Hartbeespoort die borge bedank wat hierdie kritieke toetse moontlik gemaak het naamlik The Boat Company, Estate de Afrique, Eagles Landing, Blue Planet, WESSA Northern Areas Streek en BRS. Ons doen ‘n beroep op ander landgoedere, maatskappye en individue wat hierdie projek wil ondersteun om daarvoor te skenk. Die projekfonds word deur die Rotariërklub van Brits Hartbeespoort geadministreer. ’n 18a-sertifikaat kan vir die bydraes uitgereik word.”
