Twee berigte deur die City Press en die Sunday Times sê dat die petrochemiese reus Shell beplan om Suid-Afrika te verlaat.
Volgens die verslae, met verwysing na bronne wat verband hou met Shell se SEB-vennoot in Suid-Afrika, Thebe Investments, sal die wêreld groep sy belang van 72% in Shell Downstream South Africa verkoop.
Dit het gelei tot konflik met Thebe oor die waarde van sy oorblywende 28%-belang in die maatskappy.
Die maatskappy en die departement het nie kommentaar gelewer oor die skuif nie en aan albei koerante gesê dat hulle nie kommentaar lewer op spekulasie nie, en dat gesprekvoering met aandeelhouers vertroulik is.
Beleggers raak suur
Shell het meer as 600 voorhowe in Suid-Afrika en is verkennings regte deur die departement van minerale bronne en energie toegestaan. Dit werk al meer as ‘n eeu in Suid-Afrika en is ‘n ikoniese handelsmerk onder motoriste.
Shell se gerapporteerde uittrede kom omdat ander groot wêreld handelsmerke en maatskappye wat aan grond bedrywe in die land gekoppel is, twyfel laat ontstaan oor die lewensvatbaarheid en vooruitsigte van belegging in Suid-Afrika.
Mees onlangs het die mynreus BHP ‘n bod van $39 miljard vir Anglo American ingedien – maar hierdie transaksie sou bates in Suid-Afrika ontduik het, wat volgens kommentators ‘n aanklag teen die land en regering in die land is.
BHP het op die gevolglike herrie gereageer deur ‘n senior span, insluitend sy hoof uitvoerende beampte, na Suid-Afrika te ontplooi om regeringsamptenare, reguleerders en plaaslike aandeelhouers te wen.
Dit het ook Donderdag ‘n verklaring uitgereik waarin hy beklemtoon dat sy voorstel nie ‘n aanklag van die land is nie.
“Die voorgestelde struktuur weerspieël nie ‘n siening van Suid-Afrika as ‘n beleggingsbestemming nie en is gebaseer op portefeulje- en kommoditeit oorwegings,” het die maatskappy gesê.
Thomas Schaefer, uitvoerende hoof van Volkswagen (VW) Passasier motors, het aan die einde van 2023 gewaarsku dat Suid-Afrika ‘n ongewenste plek vir die vervaardiging van motors word – veral te midde van die wêreldwye verskuiwing na EV’s – weens kwessies soos beurtkrag, stygende arbeidskoste , en probleme met Transnet.
Schafer het destyds aan Reuters gesê hoewel Suid-Afrika ’n mededingende speler in wêreldwye motorvervaardiging was weens sy lae arbeidskoste, verloor hy hierdie voorsprong vinnig weens swak bestuur en trae regulatoriese hervormings.
Soos die geval met BHP was, is die HUB se verklarings gou opgevolg deur die versekering van die plaaslike tak van die groep dat hy nie Suid-Afrika gaan verlaat nie, en dat dit ‘n bestemming vir belegging bly.
In April 2024 het VW aangekondig dat hy R4 miljard in sy vervaardigingsaanleg in Kariega, Oos-Kaap, gaan belê.
Die belegging sal gebruik word om fasiliteite op te gradeer ter voorbereiding vir die toevoeging van ‘n derde model tot sy produksielyn in 2027.
Terwyl data toon dat Suid-Afrika sukkel om buitelandse beleggings te lok weens sy talle kwessies – grootliks te danke aan infrastruktuur, krag en logistiek – en beleggers suur is oor die regering se beleid, dui navorsing deur PwC aan dat hierdie negatief oorbeklemtoon kan word.
Die groep het gesê dat buitelandse beleggers steeds grootliks positief is oor Suid-Afrika se wêreldklas finansiële dienste- en kommunikasie bedrywe, diep kapitaalmark, sterk tersiêre instellings, natuurlike hulpbronne, geografiese ligging en ’n sekere vlak van politieke en beleid stabiliteit.
Gevolglik het die land byna elke jaar sedert die wêreldwye finansiële krisis netto FDI-invloeie (invloeie minus uitvloeie) gesien.
Andre Smit en Volkskrag, in Afrikaans, anders as in Engels, moet 2 selfstandige naamwoorde langs mekaar soos jul “wêreld groep”, “wêreld handelsmerke”, “grond bedrywe”, “kommunikasie bedrywe” en ” beleid stabiliteit” een saamgestelde woord wees, asb. Verbeter jul taalgebruik asb!