Die Stad Johannesburg moet ‘n nuwe waardasie van Sandton City doen nadat die Gautengse Hooggeregshof in Johannesburg sy bepaling van die land se vierde grootste winkelsentrum se markwaarde van meer as R10.1 miljard tersyde gestel het.
Sandton City, wat besit word deur die Liberty Group en die eiendomsbeleggingsmaatskappy Pareto Limited, het die munisipaliteit se waardasie van die vyf erwe van die byna 137 000 vierkante meter Sandton City, wat ‘n winkelsentrum, kantoorblokke en ‘n hotel insluit, suksesvol betwis.
Die eienaars van die winkelsentrum het beswaar gemaak teen die waardasie deur die Stad Johannesburg se munisipale waardeerder Piet Eloff, wat hul beswaar van die hand gewys het, en die Waarderingsappèlraad het ook die appèl van die hand gewys.
Ingevolge die Wet op Munisipale Eiendomsbelasting (MPRA) is die raad gemagtig om appèlle teen die besluite van ‘n munisipale waardeerder aan te hoor en te beslis rakende besware teen sake wat weerspieël word in, of weggelaat word uit die munisipaliteit se waardasielys in die gebied waarvoor dit gestig is.
Liberty en Pareto het die hooggeregshof genader om die raad se besluit van Februarie 2023 te hersien en tersyde te stel en die saak opnuut deur ‘n anders saamgestelde raad te laat beoordeel.
In hul dokumente wat in die hof ingedien is, verklaar die maatskappye dat die raad se bepaling van die markwaarde van die eiendom irrasioneel en gevolglik van geen krag en effek was nie, en dat hulle die bepalings van die MPRA geïgnoreer het deur sy bepaling te maak.
Daarbenewens het hulle aangevoer dat die raad, deur sy bepaling te maak, die eiendom as ‘n groep gewaardeer het deur ‘n enkele waarde op die erwe (stukke grond) wat dit uitgemaak het, te plaas en nie op elk van sy individuele komponente nie, en sodoende in stryd met verskeie afdelings van die MPRA opgetree het – ‘n bewering wat die maatskappye later laat vaar het.
Hulle het die raad ook daarvan beskuldig dat hulle ‘n vooroordeel teenoor die eienaars getoon het, en sodoende sy bepaling ongeldig gemaak het.
Volgens die munisipaliteit se voormalige assistent-munisipale waardeerder, geïdentifiseer as HJP Fouche, het hy die markwaarde van die eiendom bepaal uit ‘n ontleding van die inkomste wat verkry is uit eiendomme wat daarmee vergelykbaar is en dan die gemiddelde uit daardie ontleding getrek.
“Ons gebruik die bewysbare metode of die vergelykbare metode, wat beteken dat ons kyk na huurkontrakte wat afgehandel is en dus vergelykbaar is met hierdie eiendom wat gewaardeer word, en ons gebruik daardie markinligting om ‘n huurreeks te bepaal wat ons dan op die eiendom toepas, en natuurlik is hierdie huurreeks in die markverslag vir die munisipaliteit gedokumenteer,” het hy verduidelik.
Waarnemende Regter Gerald Farber het bevind dat Fouche, om by die markwaarde van die eiendom uit te kom, inligting gebruik het wat in die ongeregistreerde huurkontrakte vervat is, wat die eiendom belas het.
“Dit is duidelik dat die raad die getuienis van Fouche aanvaar het sonder enige behoorlike ontleding daarvan … Die raad het ver tekortgeskiet aan sy verpligtinge om die saak te bepaal om billike administratiewe geregtigheid te bewerkstellig,” het die waarnemende regter verklaar.
Waarnemende Regter Farber het Liberty en Pareto se hersiening gehandhaaf en die raad se bepaling tersyde gestel.
Die saak is terugverwys vir herverhoor na ‘n anders saamgestelde waardasie-appèlraad van die Stad Johannesburg.
Die koste van die hersieningsverrigtinge moet deur die eerste, tweede en derde respondente (raad, munisipale waardeerder Piet Eloff en Fouche) gesamentlik en afsonderlik betaal word, met die een wat die ander betaal om vrygespreek te word, lui die uitspraak wat op 4 Julie gelewer is.
Die stad het gekies om die uitspraak te handhaaf.
