Swaar vonnisse is op 17 Julie 2025 deur die Evander-landdroshof opgelê aan drie mans wat in 2022 ‘n 60-jarige vrou en haar huiswerker op ‘n plaas in Rolspruit, oos van Leandra in Mpumalanga, aangeval en beroof het.
Die aanvallers is elk tot lewenslange tronkstraf en ‘n bykomende 71 jaar tronkstraf gevonnis vir hierdie aanval. AfriForum beskryf die vonnisoplegging as ‘n kritieke bevestiging dat aanvalle op die land se boerdery- en landelike gemeenskap nie geduld sal word nie.
Thubelihle Ndwandwe, Siyabonga Ndwandwe en Muzikayfani Ndwandwe is op 20 Junie skuldig bevind aan 17 aanklagte teen hulle wat verband hou met die aanval, insluitend roof en aanranding. Die aanvallers, wat ten tyde van die misdaad 29, 29 en 43 jaar oud was, het die plaas vroegoggend op 7 September 2022 aangeval onder die voorwendsel dat hulle vee koop. Hulle het egter die 60-jarige slagoffer oorweldig en aangerand en haar verskeie kere gesteek. Die aanvallers het daarna die boer se vrou en die huiswerker gyselaar gehou en hulle van verskeie persoonlike items en kontant beroof. Die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en plaaslike boere het vinnig opgetree, wat gelei het tot die inhegtenisneming van die drie aanvallers later daardie dag.
AfriForum se hoofwoordvoerder vir gemeenskapsveiligheid, Jacques Broodryk, het tydens vandag se vonnisoplegging ter verswaring van vonnis getuig en gewys op die gewelddadige aard van plaasaanvalle en hul verwoestende gevolge.
“Hierdie aanvalle word gekenmerk deur uiterste brutaliteit en sielkundige terreur. Slagoffers word getraumatiseer, gemeenskappe word gedestabiliseer en vertroue in die strafregstelsel word geskud,” het Broodryk gesê. “Dit is van kritieke belang dat die hof vonnisse opgelê het wat die erns van hierdie misdaad weerspieël – en vandag het dit wel.”
In sy getuienis het Broodryk verder beklemtoon, onder andere, die langtermyn-impak van plaasaanvalle op slagoffers en die landbousektor. Volgens AfriForum se eie navorsing, saamgestel uit sy gemeenskapsveiligheidsdatabasis, het plaasaanvalle ernstige emosionele, ekonomiese en sosiale gevolge en kan dit onder andere lei tot ontwrigtings in voedselproduksie, landelike trauma en wydverspreide vrees.
“Boere woon en werk in geïsoleerde gebiede, wat hulle besonder kwesbaar maak. Plaasaanvalle bedreig ook direk die land se voedselsekerheid en landelike lewensbestaan,” volgens Broodryk.
AfriForum herhaal ook dat geregtigheid in hierdie gevalle op ‘n beslissende wyse geskied moet om verdere aanvalle af te skrik, veral omdat die arrestasie- en skuldigbevindingskoers in landelike misdaad dikwels baie laag is. AfriForum se navorsing toon dat vir die tydperk van 2019 tot 2022 slegs sowat 20% van plaasmoorde wat in Mpumalanga gepleeg is, tot arrestasies gelei het, terwyl geen skuldigbevindings gedurende hierdie tydperk aangeteken is nie.
“Die strafregstelsel moet ‘n duidelike boodskap stuur dat die teiken van boere ernstige gevolge het. Vandag se vonnisoplegging skep daardie presedent,” sluit Broodryk af.
