Huiseienaars moet twee keer dink voordat hulle bloot hul eiendomme in landgoedere of sekuriteitskomplekse verhuur deur platforms soos Airbnb te gebruik.
Dit is volgens Johlene Wasserman, Direkteur van Gemeenskapskemas en Nakoming by die Sandton-gebaseerde regsfirma VDM Incorporated, na aanleiding van ‘n onlangse uitspraak van die Gautengse Hooggeregshof wat beduidende implikasies vir korttermynverhuring (STL) in Suid-Afrika het.
Die saak van Blyde River Walk Estate HOA & Others v CSOS & Others het duidelikheid verskaf oor die regte van huiseienaarsverenigings (HOAs) en regspersone om vakansieverhurings te reguleer.
Volgens Wasserman is die uitspraak ‘n belangrike oorwinning vir residensiële komplekse wat probeer om die ontwrigtende gevolge van Airbnb-styl verhurings te bestuur.
“Die Hooggeregshof se uitspraak, waarteen tans geappelleer word, bevestig die reg van HOAs en regspersone om ontwrigtende vakansieverhurings te reguleer terwyl die breër dispuut voortduur,” het sy gesê.
“Die hof het ‘n duidelike boodskap gelewer dat korttermynverhuring ‘n kommersiële aktiwiteit is en dat HOAs en regspersone die mag het om hulle te reguleer, mits die reëls behoorlik aangeneem en goedgekeur word.”
Die saak het ontstaan nadat sommige eienaars van die Blyde River Walk-landgoed in Pretoria hul eenhede vir korttermyn-vakansieverblyf begin gebruik het.
Dit het gelei tot klagtes van permanente inwoners oor geraas, oorbevolking en sekuriteitsrisiko’s. In 2020 het die landgoed se HOA en ontwikkelaar die gedragsreëls verskerp om STL te beperk.
Terwyl die Gemeenskapskema-ombudsdiens (CSOS) aanvanklik hierdie strenger reëls goedgekeur het, het ‘n arbiter dit later omvergewerp en die meer toegeeflike 2018-regulasies herstel.
Die HOA het daarna by die Hooggeregshof geappelleer. Die hof het nie die HOA se versoek ten volle toegestaan nie, maar dit het belangrike verligting gebied.
Dit het die arbiter se bevel gedeeltelik opgeskort, toegelaat dat die strenger 2020-reëls van krag bly totdat die appèl afgehandel is, bewerings van minagting teen die HOA van die hand gewys en koste teen die STL-eienaars toegeken weens onnodige teenkanting en prosedurele nie-nakoming.
“In praktiese terme beteken dit dat korttermynverhuring steeds by die Blyde Estate toegelaat word, maar slegs onder die meer beperkende 2020-reëls, ten minste totdat die appèl afgehandel is,” het Wasserman verduidelik.
Sy het bygevoeg dat die uitspraak verskeie sleutelregsbeginsels beklemtoon het. STL word as kommersieël van aard beskou en kan ontwrigtend wees in residensiële skemas, wat strenger regulering regverdig.
HOA’s en regspersone is geregtig om STL te reguleer kragtens artikel 10 van die Wet op die Bestuur van Deeltitelskemas (STSMA), solank die reëls redelik is, deur spesiale resolusie aangeneem en deur CSOS goedgekeur is.
“CSOS-beoordelaars kan nie reëls herskryf nie; hulle mag slegs gebrekkige reëls tersyde stel. Enige wysigings moet uit die skema self kom,” het Wasserman gesê.
Sy het bygevoeg dat die hof die belange van permanente inwoners se reg op stil genot met eiendomseienaars se reg op huur balanseer, wat die idee versterk dat beide regte in ag geneem moet word.
Die implikasies vir Suid-Afrikaanse gemeenskapskemas is beduidend. “Korttermynverhuring is nie ‘n ongereguleerde reg nie en kan beperk word deur behoorlik aangeneemde en CSOS-goedgekeurde reëls,” het Wasserman opgemerk.
Vir inwoners bied die uitspraak gerusstelling dat hul bekommernisse ernstig opgeneem word en dat strenger STL-reëls vrede, sekuriteit en die gesinsgerigte karakter van landgoedere kan beskerm.
Vir HOA’s, regspersone en gemeenskapskemas landwyd het die uitspraak die beginsel versterk dat skemas wettiglik geregtig is om ontwrigtende kommersiële aktiwiteite te reguleer en die residensiële aard van hul ontwikkelings te bewaar.
Wasserman het gewaarsku dat huiseienaars die breër gevolge moet oorweeg voordat hulle hul eiendomme vir korttermynverblyf verhuur.
“Terwyl die regsproses voortduur, erken die hof die regte van permanente inwoners op stil genot wat nie oorskadu word deur ontwrigtende vakansieverhurings nie,” het sy gesê.
Business Tech
