Moet Centurion tot rampgebied verklaar word? Met 64 sinkgate wat reeds aangemeld is – en ‘n kaart wat hul verspreiding toon – neem die druk op die metro toe om op te tree voordat ‘n tragedie toeslaan.
Dit kom nadat Wesley Jacobs, VF Plus-raadslid, gesê het Centurion in die Tshwane-metro moet tot rampgebied verklaar word nadat nog ‘n sinkgat Sondag in Lyttelton verskyn het.
“Daar is tans 64 sinkgate in Centurion, wat die dringende behoefte beklemtoon om die gebied te rehabiliteer en water- en rioolinfrastruktuur te onderhou of te vervang.
“Die jongste sinkgat in Jadelaan, Lyttelton, is veroorsaak toe boomwortels deur ‘n asbeswaterpyp gegroei het, wat gelei het tot ‘n ondergrondse waterlek in ‘n inwoner se erf.”
Hy het gesê metrospanne werk tans aan ‘n omleidingstelsel om die watervoorsiening te herstel.
“Die VF Plus het die metro se departement van paaie aangeraai om Jadelaan af te sluit ingeval die padstruktuur ook daaronder beskadig is.” Die party het ook ‘n vergadering met burgemeester dr. Hazel Moya versoek om die voortdurende kwessies rondom vervalle infrastruktuur te bespreek, asook ‘n mosie wat op 29 Mei by die raad ingedien is om hierdie saak aan te spreek.
“Tydens daardie raadsvergadering is ‘n petisie met 3 500 handtekeninge ingedien wat eis dat Centurion tot ‘n rampgebied verklaar word om befondsing uit die nasionale en Gautengse provinsiale rampfondse te ontsluit.”
Jacobs het gesê die sinkgate in Centurion – geleë op dolomitiese grond – word hoofsaaklik veroorsaak deur water- en rioollekkasies.
“Die VF Plus sal voortgaan om druk op die metro uit te oefen om die gebied tot ‘n rampgebied te verklaar, aangesien die munisipaliteit nie die fondse het om verouderende infrastruktuur te vervang of die sinkgate te rehabiliteer nie.
“Dit kan nie uitgestel word totdat lewens verlore gegaan het nie.”
Vroeër vanjaar het die Gautengse LUR vir Infrastruktuurontwikkeling en Samewerkende Regering en Tradisionele Sake (CoGTA), Jacob Mamabolo, Centurion besoek om die gebiede wat die ergste geraak is, te assesseer.
In Mei het die Stad Tshwane die teenwoordigheid van 63 sinkgate tot ‘n ramp verklaar en die situasie toegeskryf aan historiese onderbelegging in infrastruktuur.
“Op hierdie stadium het ons openbare veiligheid geprioritiseer deur die geraakte gebiede af te sper en te verseker dat inwoners steeds toegang tot noodsaaklike dienste soos water en elektrisiteit het,” het MMC Morodi gesê.
“Ons is dankbaar vir die ondersteuning van die provinsiale regering, aangesien aansienlike befondsing nodig sal wees om hierdie krisis aan te spreek.”
Morodi het gesê een van die mees aktiewe en gevaarlike sinkgate in Centurion het die eerste keer in Januarie 2025 ontstaan.
Dit is veroorsaak deur ‘n mislukte stormwaterdreineringstelsel. ‘n Geblokkeerde stormwaterpyp het veroorsaak dat water deur mangate en op omliggende oppervlaktes oorstroom het.
Terselfdertyd het lekkende riool bygedra tot ondergrondse erosie, wat uiteindelik die stabiliteit van die gebied in gevaar gestel het en veroorsaak het dat die grond ineenstort.
LUR Mamabolo het die geologiese uitdagings inherent aan dolomitiese gebiede soos Centurion beklemtoon, wat natuurlik geneig is tot sinkgatvorming.
“Soos Merafong, wat ons verlede week besoek het, vereis Centurion se dolomitiese grond voortdurende monitering en proaktiewe infrastruktuurbestuur. Slim, langtermyn-intervensies is van kritieke belang as ons gemeenskappe wil beskerm en toekomstige rampe wil voorkom,” het Mamabolo gesê.
Inwoners word versoek om weg te bly van afgesperde sones en enige tekens van grondonstabiliteit aan die stadsowerhede te rapporteer.
