Die streekhof in Port Elizabeth het Lusanda Gloria Qose, ‘n voormalige verkoops- en dienskonsultant by First National Bank (FNB), ‘n vonnis van vyf jaar tronkstraf opgelê vir haar betrokkenheid by ‘n gesofistikeerde bedrogskema wat ‘n kwesbare senior burger se bankprofiel uitgebuit het.
Die hof se uitspraak kom in die nasleep van Qose se skuldigbevinding aan bedrog, kuberbedrog en die onwettige gebruik van toegangsbewyse, ‘n misdaad wat die integriteit van die finansiële sektor bedreig het en haar toegelaat het om ‘n verstommende R245 000 oor ‘n tydperk van drie maande uit die kliënt se rekening te onttrek.
Qose, 35, het haar posisie by die Pier 14-tak misbruik deur onwettig toegang tot interne bankstelsels te verkry tussen 22 Januarie en 24 April 2024.
Met haar werknemerbewyse het sy rekeningbesonderhede van die 68-jarige klaer Mlungwana Maranti gemanipuleer en sy geregistreerde selfoonnommer verander om sy eenmalige PIN (OTP)-magtigings na haarself te herlei sonder sy medewete.
Sy kon ‘n tweede bankkaart skep wat aan Maranti se rekeninge gekoppel is, en het daarna ongemagtigde fondsoordragte van sy Money Maximiser-rekening na sy Encore-rekening uitvoer en verskeie OTM-onttrekkings gedoen.
Ten spyte van die aansienlike verliese wat Maranti gely het, het die bank hom uiteindelik terugbetaal en die finansiële skade wat as gevolg van Qose se bedrieglike bedrywighede opgedoen is, geabsorbeer.
Die oortreder het daarin geslaag om streng interne sekuriteitsprotokolle, insluitend tweefaktor-verifikasie en aanlyn vingerafdrukverifikasie, te omseil, wat die vertrouensbreuk vererger het.
Die hof het opgemerk dat Qose se optrede vooraf beplan en metodies was, wat ‘n beduidende skending van die vertroue in bankpersoneel aandui.
Tydens die vonnisoplegging het Qose, wat ‘n enkelma van twee minderjarige kinders van 13 en 17 jaar oud is, berou uitgespreek oor haar optrede en finansiële nood as haar motief vir die pleeg van die misdaad aangehaal.
Sy het ter versagting saam met haar tante getuig en onthul dat sy reeds R87 000 terugbetaal het deur aftrekkings van haar pensioenfonds, wat ‘n poging toon om haar oortreding reg te stel.
In ‘n aangrypende slagoffer-impakverklaring het Maranti die ernstige emosionele tol beskryf wat die bedrog op hom gehad het, en die trauma onthul om te sien hoe sy welverdiende aftreespaargeld voor sy oë verdamp.
Hy het openhartig gedeel dat die stres hom daartoe gelei het om selfmoord te oorweeg, wat die diepgaande sielkundige skade wat Qose se optrede veroorsaak het, onderstreep het.
Aanklaer Edmyrach Matabata van die Gespesialiseerde Handelsmisdaadeenheid het oortuigend aangevoer dat Qose se beduidende vertrouensbreuk, veral teen ‘n kwesbare senior burger, ‘n gevangenisstraf regverdig. Die hof het haar berou en potensiaal vir rehabilitasie erken, maar beklemtoon dat haar optrede Maranti nie net nadelig beïnvloed het nie, maar ook die openbare vertroue in die finansiële instelling wat sy verteenwoordig het, verminder het.
Na aanleiding van die hof se uitspraak het advokaat Barry Madolo, Oos-Kaapse Direkteur van Openbare Vervolging, die besluit verwelkom.
Hy het gesê: “Hierdie vonnis beklemtoon die NVG se verbintenis tot die beskerming van die integriteit van die finansiële sektor en die regte van kwesbare slagoffers. Binnelandse bedrog is ‘n groeiende bedreiging, en ons sal voortgaan om die vervolging van diegene wat hul vertrouensposisies misbruik om finansiële misdade te pleeg, te prioritiseer. Die Nasionale Vervolgingsgesag bly standvastig in sy pogings om aanspreeklikheid te verseker vir diegene wat toegang tot sensitiewe inligting misbruik en om geregtigheid te lewer vir slagoffers van komplekse finansiële en kubermisdaad.”
