Die voortdurende dispuut tussen FlySafair en sy vlieëniers, wat nou eskaleer in ‘n twee weke lange staking, het die kollig gewerp op ‘n kritieke lugvaartveiligheidskwessie: Vlieëniermoegheid en verslegtende werk-lewe-balans in Suid-Afrika se laekoste-lugrederysektor.
Terwyl baie van die openbare diskoers gefokus het op vlugvertragings en salarisgeskille, sê vlieëniers wat deur die Vakbond Solidariteit verteenwoordig word, gaan die kernkwessie veel verder as betaling.
Volgens die vakbond is die staking – ondersteun deur 88% van FlySafair-vlieëniers – gewortel in toenemende frustrasie oor oormatige werklas, onvoldoende rusperiodes en onophoudelike roosters wat hulle aanvoer beide veiligheid en welstand in gevaar stel.
“Die meerderheid van ons vlieëniers is uitgebrand,” het ‘n Solidariteit-woordvoerder gesê.
“Baie van hulle rapporteer chroniese moegheid en minimale hersteltyd tussen lang diensiklusse. Dit gaan nie net oor salarisse nie – dit gaan oor veiligheid in die lug.”
Moegheid as ‘n vlugrisiko
Lugvaartkundiges waarsku dat vlieëniermoegheid ‘n werklike en groeiende risiko is, veral namate lugdienste hul skedules uitbrei om aan die vraag na die pandemie te voldoen.
Moeg vlieëniers is meer geneig om oordeelsfoute te maak, en internasionale veiligheidsliggame soos die Internasionale Burgerlugvaartorganisasie (ICAO) het lugdienste wêreldwyd aangespoor om streng Moegheidsrisikobestuurstelsels (FRMS) aan te neem.
FlySafair se vlieëniers het na bewering kommer uitgespreek oor skeduleringspraktyke wat dikwels wetlike perke verskuif, met rusperiodes wat na bewering onder internasionale beste praktyke val.
“Ons het hierdie kommer herhaaldelik geopper,” het een vlieënier op voorwaarde van anonimiteit gesê.
“Maar niks verander nie. Ons is eenvoudig uitgeput.”
Lugdiens verdedig sy bedrywighede
FlySafair het intussen sy rooster- en veiligheidsrekord verdedig.
Woordvoerder Kirby Gordon het gesê die lugdiens voldoen aan alle regulasies van die Burgerlugvaartowerheid en is verbind tot konstruktiewe betrokkenheid met personeel.
“Ons is teleurgesteld in die staking-eskalasie, maar werk hard om ontwrigtings te minimaliseer,” het Gordon gesê.
“FlySafair se nommer een prioriteit bly die veiligheid van ons passasiers en bemanning.”
Die lugredery het sy vlugskedules aangepas en boetevrye herbesprekingsopsies vir geaffekteerde reisigers uitgereik.
Kenners doen ‘n beroep op bedryfswye verandering
Lugvaartontleders sê FlySafair se situasie weerspieël breër spanning in die laekoste-lugrederymodel, waar skraal personeel en hoëfrekwensievlugte bemanningslede dun kan laat rek.
“Suid-Afrikaanse lugvaart is agterstallig vir ‘n gesprek oor bemanningsuitputting en volhoubare skedulering,” het lugvaartkonsultant Nkululeko Dube gesê.
“Moegheid raak nie net een lugredery nie – dit is ‘n bedryfswye bekommernis wat regulering en deursigtigheid vereis.”
Wat is volgende?
Die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) fasiliteer gesprekke tussen FlySafair en Solidariteit.
Terwyl die vakbond oop bly vir bemiddeling, dring dit daarop aan dat vlieënierwelstand geprioritiseer moet word voordat enige ooreenkoms bereik word.
“Maak nie saak hoe goed onderhou ‘n vliegtuig is nie, dit is net so veilig soos die mense wat dit vlieg,” het Solidariteit afgesluit.
Kernpunte
- Stakingsduur: Twee weke vanaf Maandag 21 Julie
- Kernkwessie: Vlieëniermoegheid en swak balans tussen werk en lewe
- Vakbondstandpunt: Rustyd en welstand moet aangespreek word
- Lugdiensreaksie: Vlugte aangepas; bemiddeling aan die gang
- Veiligheidskwessie: Kenners dring aan op sterker moegheidsregulering
