Ten spyte van wêreldwye ontwrigtings in die pluimveebedryf wat veroorsaak word deur uitbrake van voëlgriep, bly ‘n tekort aan hoender in Suid-Afrika hoogs onwaarskynlik.
Dit is volgens die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging (SAPA), wat bevestig het dat plaaslike produsente voldoende kapasiteit het om enige potensiële tekort as gevolg van beperkings op hoenderinvoere, veral uit Brasilië, te hanteer.
Suid-Afrika se pluimveesektor – ‘n bedryf van R65 miljard en die land se grootste landbouwerkgewer met byna 58 000 werksgeleenthede – slag tans ongeveer 21,5 miljoen hoenders per week.
Volgens SAPA se uitvoerende hoof van die Braaikuikenorganisasie, Izaak Breitenbach, het die bedryf reeds sy kapasiteit verhoog om tot 22,5 miljoen hoenders weekliks te verwerk, wat ruimte laat om op te skaal in die geval van stygende vraag of verminderde invoere.
“Aangesien die wintermaande ‘n tydperk van laer vraag na hoender is, behoort die bykomende aanbod voldoende te wees om te verseker dat daar geen tekorte aan hoendervleis, of prysstygings, as gevolg van tekorte is nie,” het Breitenbach gesê.
Brasilië, wat die meerderheid van Suid-Afrika se hoenderinvoere verskaf, het ‘n uitbreking van die hoogs patogene voëlgriep (HPAI) aan die einde van April aangemeld.
SAPA het egter beklemtoon dat Brasiliaanse invoere slegs ongeveer 18% van plaaslike produksie uitmaak – en die meeste hiervan is nie die hoender wat tipies deur huishoudings verbruik word nie.
Meganies ontbeende vleis (MDM), ‘n pasta wat in verwerkte vleis soos polony en worsies gebruik word, maak meer as 60% van pluimvee-invoere uit Brasilië uit. Snysels met been soos boudkwarte en vlerkies – wat meer geneig is om op Suid-Afrikaanse etenstafels te vinde – maak slegs 4,5% van daardie invoere uit. SAPA het gewaarsku dat enige voorsieningskwessie verband sal hou met MDM, nie vars of bevrore hoendervleis nie.
“Terwyl totale hoenderinvoere van 2023 tot 2024 gestyg het, het die invoer van beenstukke afgeneem. Die toename is gedryf deur MDM en afval, wat geen tariewe in die gesig staar nie. Argentinië, vrygestel van anti-strortingsmaatreëls, is die jongste land wat die Suid-Afrikaanse mark met goedkoop hoender oorstroom, wat plaaslike produsente onder druk plaas. Met Europa wat wydverspreide HPAI-uitbrake beveg, het invoere uit geaffekteerde streke, insluitend die Verenigde Koninkryk (VK) en Hongarye, afgeneem. Tariefvrye invoere uit onaangeraakte streke duur egter voort, wat plaaslike pryse en produksie beïnvloed.”
SAPA het aan die uitvoerkant gesê dat Suid-Afrika vordering maak, met inspeksies deur die VK en Saoedi-Arabië wat in die komende maande verwag word – ‘n noodsaaklike stap om toegang tot daardie markte te verkry, veral vir gaar produkte.
Om druk op verbruikers, veral laerinkomste-huishoudings, te verlig, het SAPA en belanghebbendes in die bedryf voorgestel om bevrore hoenderstukke en afval BTW-vry te maak. Dit sal finansiële verligting bied terwyl plaaslike produsente se pogings om bekostigbare proteïene te verskaf, ondersteun word.
Suid-Afrika se pluimveebedryf herstel steeds van die verwoestende HPAI-krisis van 2023, waartydens meer as 9,6 miljoen voëls uitgeroei is, wat tot meer as R9,5 miljard in verliese gelei het.
Eierpryse het gedurende daardie tydperk met meer as 30% gestyg, en die bedreiging van nog ‘n uitbraak dreig groot namate wilde voëls hul seisoenale migrasie begin.
Pogings om inenting in te stel, word steeds belemmer deur streng biosekuriteitsvereistes. Terwyl drie H5-entstowwe vir invoer goedgekeur is, het toetsprotokolle en die afwesigheid van ‘n goedgekeurde H7-entstof – wat nodig is vir ‘n Suid-Afrikaans-spesifieke stam – massa-inenting gestuit.
IOL
