Die Staatsinligtingstegnologie-agentskap (SITA) word tans belas met gevalle van onreëlmatige uitgawes wat sowat R2 miljard beloop.
Dit is Woensdag deur die instelling se waarnemende besturende direkteur, Gopal Reddy, onthul tydens ‘n inligtingsessie met die Staande Komitee oor Openbare Rekeninge (Scopa) rakende die agentskap se oudituitkomste vir 2023-24.
Die onlangse verslag van die ouditeur-generaal, Tsakani Maluleke, het bevind dat SITA nie effektiewe en gepaste stappe gedoen het om onreëlmatige uitgawes te voorkom wat deur die Wet op Openbare Finansiële Bestuur vereis word nie.
“Die meerderheid van die onreëlmatige uitgawes hou verband met uitgawes wat aangegaan is op lopende meerjarige kontrakte wat in vorige jare aangegaan is. Vooruitbetalings is gemaak voordat goedere of dienste ontvang is en die kontrakbepalings het nie gespesifiseer dat vooruitbetalings vereis word in stryd met tesourie-regulasies nie,” het Maluleke gesê.
Sy het ook in haar verslag verklaar dat sy nie voldoende gepaste ouditbewyse kon bekom dat dissiplinêre stappe teen amptenare wat onreëlmatige uitgawes aangegaan het, geneem is nie omdat ondersoeke na onreëlmatige uitgawes nie uitgevoer is nie.
Finansiële hoof, Molatlhegi Kgauwe, het gesê SITA het ‘n onafhanklike verliesbeheerkomitee om gevalle van onreëlmatige uitgawes te hanteer.
“In die verlede was daar vertragings in die finalisering van onreëlmatige, verkwistende en vrugtelose uitgawes (gevalle), maar ons het verbeter,” het Kgauwe gesê.
Reddy het aan Scopa gesê dat sommige gevalle van onreëlmatige uitgawes vir kondonasie aan die Nasionale Tesourie voorgelê is, terwyl ander ondersoek word.
‘n Aanbieding deur SITA tydens die vergadering met Scopa het getoon dat gevalle van onreëlmatige uitgawes ter waarde van R319 miljoen ondersoek word, R159 miljoen in dissiplinêre proses is, R492 miljoen vir kondonasie oorweeg moet word, R21 miljoen is aan die Nasionale Tesourie vir kondonasie voorgelê en R1 miljard is na die Nasionale Tesourie gestuur vir heroorweging.
In reaksie op ‘n vraag oor die aard van die onreëlmatige uitgawes, het voormalige raadslid en voorsitter van die ouditkomitee, Nolitha Pietersen, gesê dat uit die R2 miljard onreëlmatige uitgawes, R1,4 miljard te wyte was aan ‘n gebrek aan behoorlike kontrakbestuur.
“SITA was oor die jare skuldig daaraan dat ons nie kontrakte bestuur het nie, tot op ‘n punt waar ons gereageer het toe ‘n kontrak op die punt was om te eindig, die diens steeds nodig was en kontrakte verleng is,” het Pietersen gesê.
Sy het ook gesê dat R151 miljoen se onreëlmatige uitgawes te wyte was aan oorbesteding aan kontrakte en kwessies rakende dokumentasiebestuur.
“’n Deel daarvan is te wyte aan die feit dat plaaslike inhoudvereistes nie toegepas word nie. Afwyking was nog ‘n bydrae. Ons sou afwyk in lyn met die Nasionale Tesourie-regulasies nie,” het Pietersen gesê en bygevoeg dat daar gevalle van “mensgemaakte noodgevalle” was wat nie noodwendig noodgevalle was volgens die verkrygingsdefinisie nie.
Vroeër het Reddy aan Scopa gesê dat daar twee gevalle van onbelangrike onreëlmatighede was wat deur Maluleke in die 2023-24 finansiële jaar gemerk is.
Een van die wesenlike onreëlmatighede het verband gehou met sagtewarelisensies wat nie deur kliëntdepartemente gebruik is nie.
“Ons het 99 000 lisensies in 2018 gekoop om SITA te dek en vermoë vir kliënte te skep. Die kliënte het nie die diens gebruik nie, wat daartoe gelei het dat sagtewarelisensies van R23 miljoen nie benut is nie.”
Reddy het gesê die AG het in 2021 ‘n bevinding oor vrugtelose en verkwistende uitgawes uitgereik en het die saak sedertdien na die Spesiale Ondersoekeenheid verwys vir ondersoek.
Nog ‘n wesenlike onreëlmatigheid het betrekking op ‘n kontrak wat in April 2019 aangegaan is vir die bou van KMMO-vermoë en die oordrag van vaardighede, insluitend ‘n konferensie wat weens Covid-19 in 2020 nie kon plaasvind nie.
IOL
