“Artikel 173 van die Grondwet verskaf die basis waarop die Hof geregtig is om sy prosesse te beskerm.”
Die Wes-Kaapse hooggeregshof het ‘n aansoek van die MKP-adjunkpresident en sy party om verlof om te appelleer teen ‘n tussentydse bevel wat hom verhinder om ‘n lid van die Regterlike Dienskommissie (RDK) te wees, van die hand gewys.
Die DA, later aangesluit deur NRO’s Freedom Under Law (FUL) en Corruption Watch, het die Wes-Kaapse hooggeregshof genader om die NV se besluit om Hlophe by die kommissie aan te wys, te hersien.
In September het ’n volbank ten gunste van die DA en die twee NRO’s beslis. Die MK Party het toe teen die besluit geappelleer. Die MKP het ook ’n dringende aansoek in die Gautengse hooggeregshof geloods om die RDK-onderhoude te staak totdat Hlophe deel daarvan kan wees. Die onderhoude was in Oktober.
Daardie aansoek het ook misluk, en die RDK-onderhoude het voortgegaan. Ná die afwysing van die dringende aansoek het Hlophe uit die RDK bedank.
In die uitspraak wat Vrydag deur die volbank gelewer is, het die regters beslis dat daar geen “vooruitsigte op sukses” is in die appèl wat deur die MKP gebring is nie.
“Oor die algemeen, maar beduidend, is die gronde van appèl deur beide dr Hlophe en die MKP, vir die grootste deel, ‘n herhaling van die argumente voor hierdie hof, wat van die hand gewys is in die uitspraak waarteen geappelleer word. Die MKP maak ‘n gesamentlike poging om hierdie hof te oortuig dat daar voldoende gronde is vir ‘n appèl wat aangehoor word oor hierdie aangeleentheid deur die Hoogste Hof van Appèl Dit argumenteer sy saak gebaseer op ongeveer vyf-en-twintig gronde,” het die regters bevind.
“Dit is egter belaglik dat so ‘n groot aantal gronde, inteendeel, ‘n gebrek aan vooruitsigte op sukses kan voorstel.”
Die hof het ook bevind dat sy saak van geen belang geraak het nadat hy uit die RDK bedank het. Daarom was daar geen rede vir die Hoogste Hof van Appèl om dit aan te hoor nie.
Die regters het verder bevind dat die aansoek geen dwingende rede verskaf het waarom ‘n appèl aangehoor moet word teen die bevel wat die hof oor die aangeleentheid toegestaan het nie.
‘n Persverklaring wat die MKP vroeër vrygestel het nadat die Wes-Kaapse hooggeregshof in die guns van die DA, FUL en Corruption Watch beslis het, het ook skerp reaksie ontlok. Die verklaring het die regbank, die DA en die twee NRO’s aangeval, en so ver gegaan as om FUL en Corruption Watch daarvan te beskuldig dat hulle “rassiste” en “agente van witmonopoliekapitaal” is.
“Hierdie moedswillige aanval op die regbank kan en sal nie deur ons howe geduld word in die belang van die behoud van die oppergesag van die reg en die beveiliging van die institusionele integriteit van ons regstelsel nie,” lui die uitspraak.
Die volbank het die verklaring deur die party verder as “diep aanstootlik” beskryf. “Om ‘n uitspraak in die terme hierbo aangehaal te beskryf, is diep aanstootlik, oneerbiedig en minagtend. Dit oorskry die grense van wettige kommentaar grootliks en is doelbewus bedoel om die waardigheid en doeltreffendheid van die hof en die regbank te betwis.”
Die regters het bygevoeg dat die persverklaring nie net ‘n “heeltemal ongeregverdigde aanval” op die hof se besluit en die regbank was nie, maar ook swak weerspieël het op die MK Party en die individue wat dit opgestel en uitgereik het.
Dit het ook gesê dat MKP-president Jacob Zuma en Hlophe hulle nie “in die openbaar gedistansieer het van die skandalige verklaring wat van hierdie hof gemaak is nie”.
“Dit is grondwetlik noodsaaklik vir alle staatsorgane – insluitend die howe self – om dit op hulself te neem om die vlaag van ongebreidelde en minagtende aanvalle te stuit wat sommige individue en selfs politieke partye wil ontketen op ons regsprosesse en die oppergesag van die reg watdie hoeksteen van ons demokrasie is.”
Hlophe het in Februarie die eerste sittende regter geword wat in ’n demokratiese Suid-Afrika verwyder is. Hlophe se verwydering het gevolg op ‘n RDK-proses wat hom skuldig bevind het aan growwe wangedrag omdat hy twee regters van die konstitusionele hof probeer ompraat het om in Zuma se guns te beslis in die wapentransaksie-korrupsiesaak in 2008.
In Junie is hy as ‘n LP vir die MK Party ingesweer en sou hy die leier van die opposisie in dieselfde Nasionale Vergadering wat hom verwyder het word.
