Luthuli House het vermy om Panyaza Lesufi te dissiplineer oor sy anti-GNU-standpunt, uit vrees vir moontlike afwykings na Zuma se MK-party.
‘n Week gelede het die rand verswak teen die dollar na daar ‘n versterking was nadat die GNU tot stand gekom het.
Luthuli-huis het nagelaat om stappe teen Panyaza Lesufi, Gautengse ANC-provinsiale voorsitter te neem omdat hy bang is om hom en die provinsie aan Jacob Zuma se uMkhonto weSizwe-party (MK) te verloor as hulle hom oor sy anti-GNU-standpunt dissiplineer.
Die party se top sewe nasionale amptenare het nie sekretaris-generaal Fikile Mbalula se aanbeveling gesteun om Lesufi in toom te hou nie, aangesien hulle ‘n moontlike rebellie en selfs ‘n opbreek deur Gauteng gevrees het – sowat 18 maande voor die 2026 plaaslike regeringsverkiesing, het ‘n ANC-insider gesê.
Lesufi kan MK toe gaan as hy uitgelok word
Die grootste bekommernis was die moontlikheid dat Zuma die situasie kan benut aangesien hy elke geleentheid soek het om senior ANC-lede te werf om by sy nuwe party aan te sluit in sy veldtog om die ANC stuk vir stuk dood te maak.
Volgens die ANC-bron was daar ‘n beoogde stap deur Luthuli-huis om die Gauteng en Natalse provinsiale uitvoerende komitees te ontbind, oënskynlik op grond van hul swak verkiesingsprestasies ná die nasionale en provinsiale verkiesing in Mei.
Lesufi, saam met sy Natalse eweknie, Sboniso Duma, en provinsiale sekretaris Bheki Mtolo is verlede week voor die party se top-sewe gedaag.
Maar Lesufi het glo die tafel gedraai en daarin geslaag om die nasionale ampsdraers te oortuig van die groot risiko’s om die DA as vennoot in Gauteng te hê, waar die ANC se mag aan ‘n dun draadjie gehang het op 34,76% teenoor die DA se 27,44% by die laaste verkiesing.
Eerder as om in die voetspore van die regering van nasionale eenheid te volg en die DA as die tweede hoofvennoot in die koalisie te kies, het Gauteng gekies vir Inkatha Freedom Party (IVP), Patriotic Alliance (PA) en Rise Mzansi.
Lesufi se weiering om die DA in sy uitvoerende raad te akkommodeer, is gesien as ‘n uittarting van die nasionale uitvoerende komitee-besluit om met die DA saam te werk in die regering van nasionale eenheid (GNU).
Nog ‘n persoon in die bnnekring het gesê Lesufi is aangemoedig deur die feit dat Gauteng ‘n nuwe koningskap in die ANC-verkiesing geword het en die NUK vrees dat hy die provinsie sal verloor as dit hom dissiplineer.
“Lesufi is besig om te bereken; hy weet hy het mag en die leierskap sal na hom luister, want hy hou die troefkaart in hierdie speletjie. Dis hoekom hulle hom losgelaat het,” het die bron gesê.
Leiers gaan saam met Lesufi ‘al weet hulle dat Mbalula reg is’
Lesufi se verduideliking was so oortuigend dat dit sin gemaak het vir die top sewe – president Cyril Ramaphosa, adjunkpresident Paul Mashatile, nasionale voorsitter Gwede Mantashe, Mbalula, adjunk-sekretaris-generaal Nomvula Mokonyane, tweede adjunk-sekretaris-generaal Maropene Ramokgopa en tesourier-generaal Gwen Ramokgopa. Daar is al ‘n week lank gerugte dat Mashatile vir Lesufi ondersteun alhoewel hy dit ontken.
“Dit gaan nie daaroor om Mbalula in die verleentheid te stel nie; dit gaan oor getalle wat Lesufi as ‘n provinsie het.
“Ons leiers dink oor hul eie verkiesing in die toekoms. Hulle sal eerder Mbalula opoffer en saam met Lesufi gaan, al weet hulle dat Mbalula reg is,” het die bron gesê.
Die ANC het nie gereageer op vrae wat gister aan sy kantoor gestuur is nie. Mbalula het egter Sondag ‘n sterk waarskuwing aan Lesufi gerig tydens ‘n onderhoud op eNCA.
“As Lesufi dink hy gaan ‘n veldtog teen die sekretaris-generaal van die ANC voer, moet hy sy stappe heroorweeg, want ons sal optree. Ons sal nooit skelmstreke in die ANC duld nie.
“As hy besluit het om ’n veldtog teen my te voer, die sekretaris-generaal van die ANC te skend en dit aanhoudend te doen, ten spyte van die feit dat ons polities betrokke is en sake afgehandel het, sal ons moet kyk hoe om dit te omseil.” ‘n woedende Mbalula gesê.
“Ons sal nooit anargie toelaat nie, want ons bestuur ‘n organisasie en ons bestuur van die organisasie is ingelig deur die beginsels van demokratiese sentralisme.
“Demokratiese sentralisme bepaal dat wanneer ‘n besluit deur die hoër strukture geneem word, die onderste strukture in lyn volg,” het Mbalula gesê.
Die ANC het in die Mei-verkiesing tot 34,76% gedaal (af van 50,19 in 2019), terwyl die DA sy posisie op 27,44% behou het – en dit was glo vir Lesufi slapelose nagte.
Nota: Hierdie is ‘n wesenlike voorbeeld van hoe selfversekerd Lesufi is oor sy mag. Maak hy gereed om die ANC omver te gooi?
