Matome Chiloane, LUR vir onderwys in Gauteng, het gesê agt van die 12 geskorste leerlinge is prefekte.
Die hoof van Pretoria High School for Girls is vir drie maande geskors terwyl die Gautengse onderwysdepartement rassismebewerings ondersoek.
Die skool is geruk deur nuwe bewerings van rassisme wat daartoe gelei het dat 12 leerlinge dissiplinêre prosesse in die gesig gestaar het.
Die leerlinge is ook geskors nadat hulle na bewering aanstootlike boodskappe oor swart klasmaats op ’n WhatsApp-groep gedeel het.
Lede van die Economic Freedom Fighters (EFF) en sommige leerlinge het Dinsdag optogte gehou terwyl Matome Chiloane, LUR vir onderwys in Gauteng, die skool besoek het.
Chiloane het die media oor die vordering van die ondersoeke ingelig en aangekondig dat agt van die 12 geskorste leerlinge prefekte by die skool is.
“Hulle is onmiddellik onttrek, tesame met die voorregte wat gepaard gaan met daardie spesifieke onderskrywing, ondersteuning of goedkeuring om ‘n prefek te wees,” het hy Dinsdag gesê.
Die LUR het ook die voorsorg-skorsing van die skoolhoof bevestig ná ondersoeke wat nuwe bewyse aan die lig gebring het, insluitend vorige klagtes oor rassisme van verlede jaar.
“Een van die fluitjieblasers is geviktimiseer, maar sy het na vore gekom en ons kon daardie bewyse kry.
“So, gebaseer op, dat terwyl ons nog besig is met die dissiplinêre proses, ons ‘n besluit geneem het om die hoof van die skool te skors totdat ons hierdie saak afhandel.
“Ons het die adjunkhoof, een van die adjunkte, aangestel om in die tussentyd te kom optree,” het Chiloane voortgegaan.
“Die skoolhoof het van verlede jaar in 2023 geweet van hierdie aangeleentheid. Daar was ‘n verslag en daar is toe nie opgetree nie.”
Chiloane het opgemerk dat sommige onderwysers geïmpliseer is.
“Ons kyk ook na ander opvoeders. Ons sal hulle vra om by die distrik aan te meld totdat die ondersoek gedoen is. Ek gaan geen name noem nie, moenie my vra wie nie,” het hy gesê.
Chiloane het beklemtoon dat hy nie vooraf ‘n uitkoms van die dissiplinêre proses teen die leerlinge kan bepaal nie.
“Ons sal sien wat ná die dissiplinêre proses deur die SBG [skoolbeheerliggaam] in hierdie verband gebeur. Maar ek kan nie wegskram dat rassisme ‘n probleem is en rassisme daar bo is met van die ergste vorme van misdade wat kan gebeur nie.
“Rassisme is net so erg; dit is geweld vir ‘n mens se psige. Hierdie leerders wat hierdie diskriminasie ervaar, moes berading ondergaan.”
Die LUR het bevestig dat van die geskorste leerlinge in graad 12 is, wat kommer wek oor hul komende voorlopige eksamens.
“Ja, ek is bekommerd dat van die leerders matrikulante is, maar daar moet programme gestruktureer wees rondom hoe die leerder buite die proses ondersteun word. Dit moet verstaan word dat daar altyd reperkussies vir optrede is.”
Hy het die hoop uitgespreek dat hy die laaste LUR sal wees om rassekwessies by die skool aan te spreek, met die klem op die noodsaaklikheid dat die Gautengse departement van onderwys beslissend optree.
“Ek kan nie weer hierheen kom om dit te hanteer nie. So, dis hoekom ons hierdie keer ons hand verstewig sodat die boodskap daar uitgaan dat rassisme op geen manier in ons skole geduld sal word nie.”
Chiloane het bygevoeg dat daar “geen behoefte” is vir ‘n onafhanklike liggaam om die ondersoek te hanteer nie, en plaas sy vertroue in die skoolbeheerliggaam (SBL) om die ondersoek te bestuur.
Die LUR het gesê daar sal ’n appèlproses wees. Indien die geïmpliseerdes nie tevrede was met die interne ondersoek nie, kan hulle die departement nader.
“As dit nodig is, is daar geen probleem nie … ek kan ‘n onafhanklike regsfirma bring om te kom ondersoek instel.
“Hierdie onafhanklike regsfirma kos geld, hulle is nie gratis nie, so jy moet weet wanneer jy hulle werklik inbring.”
Die EFF in Tshwane het sedertdien die skoolhoof se skorsing verwelkom.
“Ons sal voortgaan om die situasie te monitor en te verseker dat rassisme uit die skool gewortel is,” het Obakeng Ramabodu, EFF Tshwane-leier, wat deel was van die betogings buite die skool, op X gesê.
