Die fokus moet op ‘winsgewendheid, doeltreffendheid, volhoubaarheid’ wees, sê boere.
Die boeregemeenskap is bekommerd oor John Steenhuisen, minister van landbou, se plan om voort te gaan met die Landbou- en Landbou-verwerkingsmeesterplan sonder om met die boere te praat.
Die meesterplan het ten doel om inklusiewe groei, mededingendheid, transformasie, indiensneming en voedselsekerheid deur billike, inklusiewe en mededingende werkskeppende aktiwiteite te bevorder.
Dit sal groter insluiting en deelname van kleinskaalse en opkomende boere moontlik maak en landelike lewensbestaan versterk deur die bevordering van werksintensiewe boerdery.
Die plan fokus op vyf pilare wat die versekering van aanspreeklikheid, die bevordering van professionaliteit en die verbetering van beeld, werwing van voorligtingspersoneel, heropvoeding en heroriëntering van uitbreiding en voorsiening van inligtingskommunikasietegnologie en ander hulpbronne insluit.
Boere was egter bekommerd dat die plan ideologies gedrewe is en het die transformasiebeleid bevraagteken, uit vrees dat dit dieselfde stadige dood soos staatsentiteite soos Transnet en die Suid-Afrikaanse Lugdiens sou ly.
In ‘n gesamentlike verklaring het TLU SA, Wildlife Ranching SA, werkgewersorganisasie Neasa en die Suider-Afrikaanse Agri-inisiatief (Saai) kommer uitgespreek oor die implementering van die huidige plan.
Baie boere het die voorgestelde regulasies en planne vir transformasie bevraagteken of is daarteen gekant.
Saai-voorsitter, Theo de Jager, het gesê die onaanvaarbare beginsels onder ANC-bestuur is nie skielik aanvaarbaar net omdat dit nou onder DA-bestuur is nie. Hy het gesê boere verwag van Steenhuisen om die koers reg te stel waar die ANC se vernietigende ideologiese standpunt die landbou laat ontspoor het.
Bennie van Zyl, hoofbestuurder van TLU SA, het gesê kiesers het dit tydens die verkiesing duidelik gemaak dat die ANC se rigting onaanvaarbaar is.
“Daar is groot kommer as die regering van nasionale eenheid (GNU) voortgaan op die vernietigende pad van die ANC se beleidsrigting,” het hy gesê.
“Steenhuisen moet die landbou-omgewing laat herleef met vars ekonomiese beginsels – dit is wat Suid-Afrika nodig het.”
Van Zyl het gesê Steenhuisen se persepsie dat die plan wye inkoop van die sektor geniet, is vals.
“Daar was niks inklusief oor die opstel van die plan nie,” het hy gesê.
“Afgesien van familieboere, wildboere, landbouwerkgewers en verbruikers wat doelbewus uitgesluit is, is sommige deelnemers soos TLU SA later uitgesluit omdat die organisasie die implementering van transformasie as kaderontplooiing bevraagteken het.”
Van Zyl het gesê boere moes die afgelope 30 jaar leer om die ANC te oorleef en sonder ’n funksionele departement klaar te kom.
“Die blok organisasies wat deur die ANC uitgesluit is, wat dus ‘n alternatiewe, meer markvriendelike meesterplan begin skryf het, sal voortgaan om veerkragtige strukture en geleenthede te skep.
“Hulle sal ook druk op die departement plaas om ’n beleidsomgewing te ontwikkel waar klein- en mediumboere winsgewend kan boer.
“Ons is bekommerd dat die landbouplan tydens die ANC se bevelstyd sonder kwalifikasie aanvaar is.
“Daar is goed oor transformasie wat nie opgeklaar is nie. Ons voel almal dat hierdie plan aanpassings nodig het en is in gesprek met die departement daaroor,” het hy gesê.
“Ons moet eerder fokus op winsgewendheid, doeltreffendheid en volhoubaarheid.”
Van Zyl het gesê Steenhuisen het ten minste die ekonomie verstaan en ‘n oopdeur-benadering gehad.
Boere vra: Wat definieer transformasie?
“Daar is niks fout met die pilare in die plan nie, maar ons wil weet wat transformasie is en die implikasies definieer.”
Die Vrystaatse boer Tewie Wessels het gesê een van die grootste foute wat die vorige minister gemaak het, en wat die ANC steeds maak, is om uit voeling te wees met wat op die grond gebeur.
“Hulle is uit voeling en trek al hierdie planne op, maar praat nie met die boere nie. Hulle vra ons nie wat ons nodig het nie,” het hy gesê.
Wessels het gesê Steenhuisen moet deur die land toer en met die boere van die verskillende streke praat en dan begin beplan.
Wessels het gesê dit is goed dat Steenhuisen vir Annette Steyn as sy amptelike adviseur het wat ook boer, “maar hy moet met ons kom praat”.
