Om die DA, wat ‘n groter persentasie setels in die Gautengse wetgewer het as in die Nasionale Vergadering, uit te sluit, is teen die letter en gees van GNU.
Deur die DA doelbewus uit die Gautengse kabinet uit te sluit, het premier Panyaza Lesufi die ANC se verdere ondergang in die 2026 plaaslike regeringsverkiesings en daarna verseker. Die teenoorgestelde van wat hy kwansuis bedoel het.
Luidens naweekberigte is die DA weggelaat omdat Gautengse ANC-leiers gevrees het dat die blou masjien sleutelportefeuljes sal gebruik om sy kanse om die provinsie se grootste party te word, ’n hupstoot te gee.
Dit nadat die gaping tussen die DA en ANC op 29 Mei tot sewe persent vernou het. Lesufi is onder druk.
Hy het “die party se nasionale topstruktuur oortuig… dat die ANC deur die DA ingehaal kan word en sy basis in die provinsie kan verloor as hy tot die DA se eise vir strategiese portefeuljes toestem”.
Blykbaar wou die DA beheer hê oor “infrastruktuur, onderwys of gesondheid, ekonomiese ontwikkeling en samewerkende regering en tradisionele sake”.
Dit is vier poste uit die 10 beskikbaar nadat Lesufi deur die DA as premier ingestem is. Lesufi het drie aangebied. Nie wat die DA wou hê nie.
Die ANC het aan homself veel meer provinsiale kabinetsposisies gegee as wat die verkiesingsuitslae geregverdig het. ANC-steun in Gauteng het van 50,19% in 2019 tot 34,75% in 2024 gekrimp, terwyl die DA 27,45% gekry het.
Die ANC beklee 28 van die 80 wetgewer setels. Omdat die ANC ver te kort is van die 50% plus een wat nodig is om wetgewing deur te voer, is die ANC in ‘n minderheidsregering met drie klein partytjies.
Dit sal op ander buite die uitvoerende gesag moet staatmaak, uit die DA (22 setels), EFF (11) en uMkhonto weSizwe-party (8).
Om die DA, wat ‘n groter persentasie setels in die Gautengse wetgewer het as in die Nasionale Vergadering, uit te sluit, is teen die letter en gees van die regering van nasionale eenheid.
Dit ondermyn demokrasie deur die uitgespreekte wil van die kiesers te stuit. Dit is ’n klap in die gesig vir die 1 079 474 mense wat DA in Gauteng gestem het. Sowat 1 366 872 het ANC gestem.
Die Gautengse ANC se stap is ‘n erkenning van mislukking. Nadat hy 30 jaar lank in meerderheidsheerskappy van SA se rykste provinsie was, kon dit nie op sy beloftes en ondernemings lewer nie.
Die “teer-liefhebbende” Gautengse regering is geruk deur skandale en uitbuiting, van e-tol tot Life Esidimeni (144 sterftes), tot die “sanitering” van skole tydens Covid (R431 miljoen gespandeer).
Met hierdie rekord en voortslepende Alex Mafia-verenigings kon die Gautengse ANC homself verlos het deur saam te span met mense wat weet hoe om dinge eerlik gedoen te kry. Enige lof kon gedeel gewees het.
Maar dit kon beteken dat sy greep op tenders, kontrakte en die hele patronaatskapnetwerk, wat die lewensbloed van die Gautengse ANC is, sou verslap het.
Dus, in plaas daarvan om ‘n opsie te kies wat ‘n kans staan om Gautengers se lewens te verbeter, het die ANC mislukte LUR’e in beheer geplaas en ‘n paar ander kaders bygevoeg.
Alhoewel dit ANC-faksies kan paai, het dit niks te doen met die diens van Gautengse inwoners nie. Rubriekskrywer Barney Mthombothi sê Gauteng is “toegelaat om in die greep van ‘n klomp ongeletterde en onheilspellende onbevoegdes te val. Lesufi … het ‘n patetiese versameling nie-entiteite saamgestel as sy administrasie, wat waarskynlik in trane sal eindig.”
Gauteng het vir verandering gestem, maar is meer van dieselfde gegee. Lesufi se kabinet is onhoudbaar. Dit sal nie hou nie.
(Citizen)
