WES-KAAP. – Nadat ‘n aangestelde paneel hulle ondersoek voltooi en ‘n aanbeveling aan die rektoraat gemaak het dat Wilgenhof, die oudste manskoshuis op die Stellenbosch-kampus, gesluit moet word, sal dit deur prof. Wim de Villiers, die rektor en visekanselier, ondersteun word.
Dié trotse instelling in Victoriastraat, Stellenbosch het onlangs negatiewe publisiteit in die media gekry toe die inhoud van twee geslote kamers in die koshuis jarelange tradisies ontbloot het. Die wenkbroue het gelig oor kru tekeninge van beweerde seksuele aanranding, swart kappies en ‘n giftige lynsaadolie-en-aalwynkristal-konkoksie, wat in dié kamers te sien was.
Die universiteitsraad vergader op 24 Junie om die aanbevelings te oorweeg. De Villiers sal die sluiting voorstel en ook aanbevelings aan die hand doen vir alternatiewe gebruik vir die koshuis.
“As rektor van hierdie vooraanstaande navorsingsintensiewe hoëronderwysinstelling in Afrika, wil ek al ons personeel, studente en ouers verseker dat ons onwrikbaar sal bly in ons verbintenis daartoe om ’n verwelkomende en inklusiewe sentrum van uitnemendheid te wees. Gegewe die bewyse wat deur ons deskundige paneel aangebied is, het ons die hoofaanbeveling aanvaar dat die sluiting van die Wilgenhof-woning die gepaste aksie vorentoe is.
“Indien die Raad hierdie aanbeveling, op aanbeveling van die paneel, aanvaar, sal dit tot die sluiting van Wilgenhof aan die einde van die 2024- akademiese jaar lei. Alternatiewe gebruike van die ruimte sal bespreek word met die oog daarop om dit in 2025 in werking te stel.”
VERKLARING OOR DIE WILGENHOF-VERSLAG
Die Universiteit Stellenbosch (US) bevestig dat sy Rektoraat die finale verslag van die paneel wat aangestel is om die Wilgenhof-aangeleentheid te hersien, ontvang en oorweeg het.
Die Rektoraat het die hoofaanbeveling van die paneel eenparig aanvaar dat die Wilgenhof-koshuis gesluit moet word. Die Rektor sal nou by die Raad aanbeveel dat Wilgenhof gesluit moet word en dat alternatiewe gebruike vir die geboue oorweeg moet word. Die Raad sal die Rektor se aanbevelings by sy vergadering op 24 Junie 2024 oorweeg. Die paneel se geredigeerde verslag kan hier gelees word.
Die paneel is deur die Rektoraat aangestel nadat ontstellende inhoud in twee kamers van die Wilgenhof-koshuis ontdek is.
Die paneel, onder voorsitterskap van ’n ervare advokaat van die Kaapse balie, bygestaan deur ’n ervare voormalige universiteitsbestuurder en die Adjunkregistrateur: Oorsigbestuur, Etiek en Nakoming aan die US, is getaak om ondersoek in te stel na die inhoud wat gedurende ’n oudit van die ruimtes en geriewe in die koshuis gevind is en om aan die Rektoraat verslag te doen oor hulle bevindinge en aanbevelings.
Die ontdekking van die inhoud en aanstelling van die paneel volg op die US se konsekwente bevestiging van sy standpunt dat die waardigheid van al ons studente en personeel verseker moet word, en ’n verbintenis daartoe om onaanvaarbare praktyke van ons kampusse en US-studenteverblyf uit te wis.
Volgens die opdrag was die mandaat van die paneel om ondersoek in te stel na die inhoud van die twee kamers met die volgende doelwitte:
- Om ’n begrip te vorm van die historiese, kulturele en simboliese dimensies van die inhoud en funksies van die twee vertrekke en dit teen die agtergrond van en enkulturasiepraktyke by Wilgenhof-koshuis te oorweeg, en die Rektoraat dienooreenkomstig van raad te bedien.
- Om in detail die betekenis van die inhoud en funksies van die twee vertrekke binne die breër institusionele kultuur en werksaamhede van US-koshuise te oorweeg;
- Om te evalueer of, en in watter mate, die rekords, praktyke en algemene kultuur van Wilgenhof teenstrydig is met die waardes van die Universiteit en inbreuk kan maak op die menswaardigheid van huidige en voormalige US-personeel en studente.
- Om te bepaal of onaanvaarbare praktyke in Wilgenhof met verloop van tyd deur Universiteitspersoneel, alumni of studente verswyg of verdoesel is; en
- Om te bepaal of daar bewyse is van gedrag deur vorige en/of huidige studenteleierskap en/of bestuur van Wilgenhof wat strydig is met enige beleide, regulasies, reëls of die Dissiplinêre Kode vir Studente van die US.
Deur die jare is bestuursdokumente verskeie kere hersien en gewysig, aangesien die Universiteit transformasie ten volle omarm en ongeregtighede van die verlede aangepak het. Sedert 2003 het die US hard daaraan gewerk om historiese sistemiese probleme binne die koshuisruimtes aan te spreek en om die kultuur, ingesteldheid en praktyke aan te pas, te transformeer en te verander om dit met die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika en sy beginsels, insluitend dié van menswaardigheid, te belyn. Dit is onder meer gedoen deur die bestuur se verbintenis tot die US se visie en waardes, uitgebreide gesprekke met studente, deeglike opleiding van studenteleiers, werkswinkels, mentorprogramme en nuwe beleide, reëls en regulasies vir studentegemeenskappe. Dit sluit hersiene koshuisreëls (2021), ’n hersiene Dissiplinêre Kode vir Studente van die US (2021), ’n nuwe koshuisplasingsbeleid (2023), asook ’n nuwe regulasie vir die aanstelling van koshuishoofde (2023) in.
Daarbenewens fokus een van die werkstrome van die Universiteit se Komitee vir die Institusionele Reaksie op die Kommissie se Aanbevelings (CIRCoRe), wat in 2023 gestig is om die aanbevelings van die Khampepe-verslag te hanteer, op die hele spektrum van die studentelewe en ontwikkel hulle voorstelle om die praktyke van alle Universiteitsomgewings wat verantwoordelik is vir die fasilitering van ’n inklusiewe en verwelkomende studente-ervaring by die Universiteit, te belyn.
Prof Wim de Villiers sê: “As rektor van hierdie vooraanstaande navorsingsintensiewe hoëronderwysinstelling in Afrika, wil ek al ons personeel, studente en ouers verseker dat ons onwrikbaar sal bly in ons verbintenis daartoe om ’n verwelkomende en inklusiewe sentrum van uitnemendheid te wees. Gegewe die bewyse wat deur ons deskundige paneel aangebied is, het ons die hoofaanbeveling aanvaar dat die sluiting van die Wilgenhof-woning die gepaste aksie vorentoe is.”
Prof De Villiers sê ter afsluiting: “Indien die Raad hierdie aanbeveling, op aanbeveling van die paneel, aanvaar, sal dit tot die sluiting van Wilgenhof aan die einde van die 2024-akademiese jaar lei. Alternatiewe gebruike van die ruimte sal bespreek word met die oog daarop om dit in 2025 in werking te stel.”
Die Rektoraat sal mettertyd na die ander aanbevelings in die verslag – onder meer die aanbevelings wat in die CIRCoRE-proses ingebed kan word – terugkom.
Sosiale media gons oor die onlangse onthulling van beweerde ontgroeningspraktyke by die Universiteit Stellenbosch se Wilgenhof-koshuis. Kommentaar het skok, ongeloof en ‘n noodkreet vir beslissende optrede teen die beweerde praktyke uitgelok.
Een kommentator, wat self in ‘n manskoshuis op Stellenbosch was, sê: “Daar is altyd twee kante aan ‘n storie, maar man, ek kan nie sien dat dit nie op enige manier goed gaan vir Wilgenhof nie.”
‘n Ander X-verbruiker sê sy seun het dieselfde oorgekom in 2020 en was “nooit weer dieselfde nie”.
The Story Bru het op X dié video vrygestel waarin van die beelde gewys word:
‘n Voormalige inwoner van Wilgenhof se susterskoshuis het gesê: “Die een ding wat nog altyd ‘n Wilgers-ding was, is dat hulle nie praat oor wat in hul res gebeur nie. Ek het altyd gedink dit is net ‘n vreemde manlike bonding ding. Daardie foto’s lyk soos ‘n reeksmoordenaar se hool.”
Een sosialemediagebruiker het die beweerde praktyke gekritiseer en gesê: “Dit stroop enige aura van ‘mistiek’ rondom die res weg en stel hulle bloot as patetiese mans-kinders wat so graag deel wil wees van iets groter as hulleself, maar dan kies hulle hiervoor snert. Dit is lagwekkend.”
In ‘n skokkende onthulling het News24 ontstellende beweerde praktyke by die Universiteit Stellenbosch se Wilgenhof-koshuis ontbloot, insluitend kru tekeninge wat seksuele aanranding, swart kappies en ‘n giftige lynsaadolie-en-aalwynkristal-konkoksie uitbeeld. Die onthullings spruit uit ‘n oudit deur die universiteit se bestuur, wat twee geslote kamers gevul met kommerwekkende toebehore blootgelê het.
Die bevindings sluit in ‘n “vrywaringsvorm” wat in 2023 onderteken is, wat aan ‘n private maatskappy wat deur voormalige Wilgenhof-studente besit word, die magtiging verleen om potensieel gevaarlike “boot-camp styl oefenprogramme” uit te voer. Meer as 30 foto’s wat deur News24 verkry is, wys op die erns van die situasie, wat ‘n universiteitsverklaring tot gevolg gehad het wat die behoefte erken om die konteks te verstaan.
Hierdie onthullings werp die kollig op Wilgenhof, eens die tuiste van noemenswaardige figure soos die rugby-ikoon Danie Craven en die kleinhandelmagnaat Christo Wiese. Sosialemediareaksies en opmerkings van alumni onderstreep verder die erns van die situasie, met oproepe tot aanspreeklikheid en beslissende optrede.
In sy 2020-artikel getiteld “Die Waarheid Oor Wilgenhof” werp Paul Joubert lig op die berugte praktyke binne die koshuis wat bekend staan as “Die Plek”. Joubert onthul dat vir baie studente wat met Wilgenhof vertroud is, die skokkende tradisies teruggevoer kan word na ten minste die 1930’s, spesifiek rondom die aktiwiteite van die “Nagligte.”
Joubert skryf om dissipline binne die koshuis te handhaaf, dwing ‘n buite-geregtelike “dissiplinêre komitee”, afwisselend die “Nagligte” of “DK” (dissiplinêre komitee), sy eie reëls af. Lede van hierdie komitee is, volgens Joubert se navorsing, in swart “Ku Klux Klan”-uniforms aangetrek. Hierdie individue reik strawwe uit aan inwoners wat vermoedelik die amptelike of nie-amptelike kodes van die koshuis oortree het.
Joubert se ondersoek het ontbloot dat hierdie strawwe, wat tipies ná 01:00 in die oggend plaasvind, insluit om inwoners uit hul beddens te sleep, slae waarby gebreekte glasbottels betrokke is, vernederende toesprake wat skuld bely terwyl hulle naak is en die verduur van fisies veeleisende aktiwiteite vir lang tydperke.
Die onthullings daag die jarelange en ontstellende tradisies binne Wilgenhof uit en bring dit in die openbare oog.
