Pravin Gordhan, minister van openbare ondernemings, het aangekondig dat die SAL se ooreenkoms met die strategiese aandele vennoot Takatso beëindig is, ‘n groot terugslag vir een van president Cyril Ramaphosa se grootste privatiserings aksies te midde van terugvoering van sommige in die regerende party.
“Daar is laat verlede week ooreengekom dat hierdie transaksie met wedersydse instemming beëindig moet word aangesien daar geen duidelike pad vorentoe is nie,” het Gordan Woensdag ná ‘n kabinetsvergadering gesê.
Hy het verduidelik dat in ‘n post-Covid-mark, ‘n nuwe waardasie op die nasionale vervoerder se waarde gemaak is en dit het te kort geskiet van Takatso se oorspronklike aanbod van R3 miljard.
“Aan die einde van verlede jaar het ons ‘n ander ekonomie en ‘n ander vlieënde publiek gehad, en ‘n nuwe evaluering is gedoen. In wese het die onderneming met sowat R1 miljard-waardasie vorendag gekom en die eiendom is sowat R5 miljard gewaardeer,” het Gordhan gesê.
Bespiegelings was groot dat die verkoop van die SAL aan die Takatso-konsortium in die gedrang kan wees, aangesien sommige regerings- en ANC-leiers ‘n her evaluering van die lugdiens se waarde gesoek het op grond daarvan dat die groep beleggers te min vir die belang betaal.
Die jongste verwikkeling laat vrae ontstaan oor die lot van die SAL, wat ná jare se verliese in 2019 in sakeredding verval het. Die onttrekking van Takatso neem ‘n vennoot weg wat R3 miljard kontant oor drie jaar sou ingespuit het om sy bedrywighede te finansier in ruil vir ‘n 51%-belang.
Business Times het Sondag berig daar is ‘n druk in die kabinet en die ANC om die ooreenkoms te hersien na kommer dat Takatso moontlik onderbetaal vir ‘n lugredery wat weer begin vlieg het en nuwe roetes oopmaak.
Die ooreenkoms, as dit oor die streep gekom het, sou nog ‘n stap vorentoe vir Ramaphosa se strukturele hervormingsagenda gewees het, wat daartoe gelei het dat sy regering sluise van private beleggers in kragopwekking en onlangs in spoorvervoer oopgemaak het. Die regering het gehoop om die transaksie as ‘n model te gebruik vir die verkoop van strategiese aandelebelange in siek semistaatsinstellings.
Soos die meeste maatskappye in staatsbesit, was die SAL ‘n drein op die fiskus.
Kritici van die transaksie – wat die grootste privatiserings poging sou wees sedert die regering meer as twee dekades gelede sy belang in Telkom verkoop het – het groter deursigtigheid in die transaksie proses geëis.
Dit volg op ‘n berig verlede week dat Safair, wat 60% van die binnelandse lugreismark verower het, ondersoek word en gegrond kan wees vir die oortreding van lisensievoorwaardes wat ‘n meerderheid van plaaslike aandeelhouding vereis
