Minister Dean Macpherson vra vir ‘n onafhanklike verslag oor die verlate Telkom-hoofkwartieraankoop.
Minister van Openbare Werke en Infrastruktuur, Dean Macpherson, wil antwoorde en ‘n onafhanklike verslag hê oor die aankoop van die voormalige Telkom-hoofkwartiergebou, ná ‘n toesigbesoek aan die vuil, gevandaliseerde en leë kompleks in die Pretoriase middestad.
Tydens die oorsigbesoek het die departement se hoof van eiendomsbestuur en -handelsentiteit, Siza Sibande, aan die minister gesê dat dele van die gebou sedert 2017 leeg staan ná die aankoop daarvan deur die departement, in samewerking met die Suid-Afrikaanse Polisiediens (Sapd) in 2016.
Ander dele van die gebou is vroeër vanjaar ontruim nadat die departement van arbeid verklaar het dit is nie bewoonbaar en geskik vir die SAPD nie.
“Ons het ‘n groot struktuur wat onderbenut word en ‘n rede tot kommer vir misdaad en sabotasie geword het. Dit het in ’n misdaadsone verander,” het hy gesê.
Sibande het gesê die gebou was volledig gemeubileer met ‘n volledig toegeruste gimnasium en kafeteria voordat alles gesteel en gevandaliseer is. Sommige dele van die gebou kan weens veiligheidsredes nie toegang verkry word nie.
“Hoe is dit moontlik en hoe word dit toegelaat,” het Macpherson gevra.
Macpherson het gesê dit is eenvoudig onaanvaarbaar dat die gebou die afgelope agt jaar skaars gebruik en leeg gelaat is, wat dit moontlik gemaak het om gevandaliseer en deur kriminele elemente beset te word.
“Ons kan nie nog agt jaar spandeer om te probeer vasstel hoe om private en openbare eiendom te beveilig terwyl dit in wetteloosheid verval nie,” het hy gesê.
Macpherson het gesê hy wil weet wat daartoe gelei het dat die departement die Telkom-toringkompleks gekoop het en of die aankoop enigsins nodig is.
“Ons kan eenvoudig nie miljoene bestee om vandalisme, swak beplanning en besteding deur die departement aan te spreek nie,” het hy gesê.
Macpherson het gesê die departement sal nouer met rolspelers soos die Stad Tshwane begin werk om te verseker dat die departement se geboue vir die publieke belang gebruik word en nie verval en ‘n las vir die munisipaliteit veroorsaak nie.
Hy het ook gesê dit is nie die Stad Tshwane se metropolisie-afdeling, of die polisie se verantwoordelikheid vir die sekuriteit van die departement se geboue nie, en het bygevoeg dat die huidige sekuriteit nie doeltreffend is nie, vandaar onwettige besetting in sommige dele.
Burgemeester het minister se ondersoek verwelkom
Cilliers Brink, burgemeester van Pretoria, het die minister se ondersoek na die Telkom Tower-kompleks verwelkom en gesê geboue soos dié het ‘n negatiewe uitwerking op die lewenskwaliteit, veiligheid en netheid van middestede.
“Die departement is die grootste eiendomseienaar in die stad, en ons as die stad is daartoe verbind om ‘n konstruktiewe verhouding met eiendomseienaars te hê,” het hy gesê.
Brink het gesê hy kan net sien dinge verbeter met die minister se benadering tot Telkom Towers en sien daarna uit om saam met hom te werk.
“Ons hersien die stad se verordeninge vir verlate geboue. Dit het teen sommige grondwetlike uitdagings te staan gekom. Ongelukkig maak ons uitsettingswet in Suid-Afrika dit moeilik om beheer terug te kry sodra jy dit verloor het of ’n gebou gekaap is,” het hy gesê.
Brink het gesê hulle werk daaraan om ‘n verlate geboue-verordening daar te stel wat die stad soveel as moontlik sal bemagtig binne die huidige raamwerk om op te tree teen private verhuurders wat nie daaraan voldoen nie.
“Ons moet ook geboue veroordeel. Ons hoef nie die wiel weer uit te vind nie, as ‘n gebou onveilig is vir okkupasie, moet dit veroordeel word en dan moet die gevolge volg,” het hy gesê.
