Patriotic Alliance (PA) se president, Gayton McKenzie, het sy stem bygevoeg tot die voortslepende ophef rondom die ondertekening van die Onteieningswet.
Hy het gesê lede van die regering van nasionale eenheid (GNU) is “geminag” deur die ANC vennote oor die ondertekening van die omstrede Onteieningswet en president Cyril Ramaphosa wat nie met GNU gekommunikeer het nie. Hy beweer Ramaphose het öns in die rug gesteek”.
McKenzie het hom Saterdag sterk uitgespreek oor die onderhandse optrede van Ramaphosa.“Diegene wat bang is om hom te vertel. Ek is hier om vir hom te sê dat jy my nooit so sal behandel nie,” het die eerste minister gesê en bygevoeg: “Ek is nie desperaat om die minister van sport, kuns en kultuur te wees nie – jy kan my môre verwyder.”
Die Wet rig hoe en wanneer onteiening gedoen kan word. Volgens die Presidensie was dit ‘n proses van vyf jaar, met openbare konsultasie en parlementêre beraadslagings.
Dit het ‘n opskudding in die GNU veroorsaak sedert verskeie partye die wet teenstaan. Die tweede grootste party in die eenheidsregering, die DA, het Saterdagmiddag gesê hy sal ‘n beroep doen op ‘n “herstel” van die verhouding te midde van die ondertekening van die wet, wat volgens hom gedoen is sonder om GNU-vennote in te lig. Volgens baie is dit ‘n “slapgat” benadering.
McKenzie het ‘n soortgelyke standpunt ingeneem en gesê hulle is nie ingelig nie, en bevraagteken waar die eenheid is wanneer “die PA in die media moet lees wat jy onderteken het”.
McKenzie het aan sy gehoor gesê: “Hy het ons in die rug gesteek.”
McKenzie het gesê hy kan nie so behandel word nie, want hy is ‘n verlengstuk van die PA en hy kan nie “toelaat dat die Patriotic Alliance-stemme verniet geneem word nie, nie eers ‘n brief nie”.
In die 2024-verkiesing het die PA 677 719 stemme (2,06%) ontvang, genoeg om nege setels in die Nasionale Vergadering te verseker. Dit is die vierde grootste party in die GNU ná die ANC, DA en IVP.
Hy het sy kop geskud en bygevoeg: “Sommige van julle behandel my in daardie kabinet asof julle my ’n guns bewys. Julle speel, ek is ’n ander Boesman (Jy speel, ek is nog ’n Boesman).”
McKenzie het gesê sy party ondersteun onteiening, maar nie nou nie, aangesien dit “die ekonomie van die land sal vernietig”.
Hy het gesê hy is teen onteiening sonder vergoeding om ‘n voorbeeld te maak van sy naamlose “wit vriende” wat onlangs ‘n plaas in die Wes-Kaap vir R120 miljoen gekoop het. Dit is dieselfde mense, het hy beweer, wat tydens die Covid-19-pandemie kospakkies in die Oos-Kaap uitgedeel het. Hy het ‘n punt gemaak dat “nie alle wit mense” grond gesteel het nie, maar dit gekoop het.
Terselfdertyd het McKenzie gesê hy verstaan die pyn van gedwonge verskuiwings en mense se grond wat weggeneem word. Nou, “laat ons hande vashou en vorentoe beweeg”.
Hy het gesê hy wil “die grond behou totdat die Khoisan-leiers erken word”. Hy het aan sy gehoor gesê dat grondonteiening nie in 1652 begin het toe die Nederlanders in die land aangekom het nie, maar toe die Portugese eeue vroeër aangekom het. Onteiening, het hy aangevoer, moet eers plaasvind sodra Khoisan-leiers ten volle onder die wet erken is. DM
